Naor Dagboekien

Veurige weke Ankem weke

Weke 49 (29/11-5/12.2004):
Zundag (5/12):
Hiep, hiep, hoera… Wie was dat ok al weer, oonze oolde Sunderklaos. Daor bliekt een protte onwissighied over te bestaon. D'r was wel ooit es een 'Nicolaas van Myra'. Dat was een beroemde volksheilige waor trouwes niet al te vule over bekend is. Hi'j zol in de eerste helte van de 4de ieuw bisschop van Myra in Lycië, an de zuudwestkaante van Antalya in Zuud-Turkije, west wezen en bi'j et Koncilie van Nicea (325) west hebben. Dat Antalya, daor vliegen vandaege-de-dag vliegtugen vol Nederlaners henne. Zollen daor ok een protte Stellingwarvers bi'j wezen? Dan was d'r ok nog een heilige 'Nicolaas van Pinara' die ok al in Lycië overleden is (in 564). Daor is ok niet al te vule meer over bekend. En dan hewwe nog een heilige 'Nicolaas, patroon van Ruslaand'. Die Nicolaas ston bekend om zien vrundelikhied en al zien liefdaodig wark. Hi'j is ok de patroonheilige van kiender, schoelejongen, jonge maegies, schippers en koopluden. Et feest van de heilige Nicolaas zo as dat in Nederlaand en Vlaanderen vierd wodt as Sunderklaos, wodde deur Nederlaanse kolonisten naor Amerike over brocht en deur de Engelspraotende bevolking daore tot Santa Claus ommetoverd.

De keern van de legende, die van Griekse oorsprong is, bin veural de verhaelen over de redding van drie onschuldig tot de dood veroordielde schipbreukelingen of een verhael over drie aarme maegies an wie Nicolaas stiekem geld gaf, zodat zi'j trouwen konnen. Hi'j zol ok drie kiender, die tiedens een hongersnood om et leven brocht weren, weer tot leven wekt hebben. Zo wodde hi'j de heilige van de goede giften.

In Myra en Constantinopel wodde hi'j vereerd vanof de 6de ieuw. Vandaor wodde et verhael deur verteld deur de Griekse en Russische karke. Sund de 9de ieuw wodde Nicolaas in Rome en Italië vereerd en vanof de 10de ieuw ok in Duutslaand, Engelaand en Frankriek en hiere in de ommelanen. Veural deur de Hanze (verieninge van koopluden) verspreidde zien verering in 't noorden van Europe. In 1087 wodde zien bonkerak overbrocht naor Bari in Zuud-Italië. Nicolaas wodde de patroon van schoelkiender, schippers, gevangenen, bakkers, koopluden, apothekers, juristen, van steden (o.e. van Amsterdam) en lanen (o.e. van Ruslaand).

In de legenden die in de Nederlanen over him in omloop weren, kwam Spanje in et plak van Zuud-Italië; vandaor zien zwatte (Moorse) knecht(en). Wi'j vieren Sunderklaos meerstal op de vuufde mar hi’j is eins op de 6de december jaorig.

In de bieldende kuenst wodt Nicolaas vaeke ofbield as een bisschop in vol ornaat, mit drie kiender naost him in een wastobbe (symbool van de kiender die hi'j redded hebben zol) of mit drie bollegies (nl: bollen) as symbool van de bruidsschat die hi'j an drie maegies gaf. Soms wodt hi'j ok wel es tekend of schilderd mit een schip of een anker as attribuut.

(Bron: Encarta enseklopie.)

Vanaovend hewwe boeremoes had mar neffens mi’j had de vost d’r nog niet over west en dat mos altied wel zee oons heit vroeger. 

Zaoterdag (4/12):
In et Nederlaans hebben ze et over "een kop en schotel". Wi’j zeggen vaeks "een koppien en een paantien". Wi’j hebben now dan ok een paantien op et dak staon. Oonze tillevisie wodde (deur et weer en lochtdrok he’k mi’j vertellen laoten) hadde minder. Niet zo hiel vremd vanzels as de antenne niks aanders is as een oolde, roesterige, kroeme bri’jnaalde. Wi’j hebben de laeste tied dan ok bi’j goeie kunde et journaal de hieltied opneumen op een baantien en dan een dag of wat laeter op oonze eigen tillevisie ofdri’jd. Dan hawwe temeenste toch nog es goed bield. Datzelde baantien dri’jden we soms wel een hiele weke aachtermekeer iedere aovend! Mar et bield van oonze tillevisie wodde now zo min dat, doe Balkenende et wegraeken van Prins Bernhard laestdaegs bekend maekte, even laeter die hooghied nog gewoon beweug op oonze tillevisie. En dat kan niet vanzels … iene die dood is moet ok dood blieven. Now ja, die iéne dan, zoe’n twieduzend jaor leden. Mar dat moet niet te vaeke gebeuren vanzels want dan kuwwe nargens meer op an mar et bleek dus an oonze tillevisie te liggen.
Dat now he’k mi’j vandemorgen zoe’n paantien veur op ’t dak ophaeld. Ik daenke: dat kan nog krek even veur de Sundeklaos, dan kan die oolde man mit die grote rooie jasse an en mit zoe’n malle puntmusse op, d’r morgen nog mooi even over stroffelen. A’k dan naachs wat heure, dan wee ‘k temeenste ok wis dat ‘ie bestaot want dat is mi’j de hieltied nog niet eerlik dudelik. Die zwatte Pieten die ziej’ tegenwoordig haost alledag wel om je henne mar die baos van heur… En die peer centen die ‘k d’r veur uutgeven hebbe wodden vanzels drekt bi’j de ekonomische veuruutgaank teld of bi’j de statistieken vanwege de omzetten van wat alle Nederlaanders wel weer niet uutgeven hebben rond Sundeklaos.

Vri’jdag (3/12):
Ik kan een protte redens bedaenken waorom as ik beslist niet in de Ovend van de Schrieversronte publiceren wil. Iene van die redens (die ‘k ok al es eerder heurd hadde) wodde vandaege weer es bevestigd: ze verbouwen je schrieveri’je en zetten dat (vaeks zonder overleg) naor heur eigen haand. Ik vien dat daor ‘de doodstraf’ op staon mos. In de laeste Ovend (december 2004) staon bevobbeld twie gedichten van Joukje Postma (Blz. 8: Kevotten en op blz. 10: Op et karkhof) waor stevig an sleuteld is. Zie, dat ze d’r (wel beslist in overleg mit de schriever) een tikfout uuthaelen die d’r bi’j toeval in sloept is, daor kan ‘k me nog wel wat bi’j veurstellen mar ‘gewoon’ een hiele zin ’t gehiel veraanderen…
Joukje schrift:

"Het iene een poppien kregen
stuur ik een kevottien
roze of blauw."

De redaktie van de Ovend maekt daorvan:

(pb: et - misschien wel - naodrokkelik bedoelde ‘ik’ wodt in onbenaodrokt veraanderd, et on-riem en et "roze of blauw." in ’t origineel koj’ nargens weer tegen.)

DIT KAN DUS BESLIST NIET…!!!.
Dit is niet allienig een verschrikkelijke minachtinge veur de schriever (m/v) (… och et meenske is niet wiezer, of zoks …) mar et zet de lezer (mi’j) ok nog es ongeleuflik op et verkeerde bien. Veur de kritische noot moe’k de Ovend now nog haost wel verplicht lezen mar aanders… nog in et kevot drekt in ’t ronde archief onder ‘t bureau, mit dat ding.

En zo’k et now dan goed begrepen hebben dat Pieter J. d’r links en rechts op uutstuurd wodt om Stellingwarver schrieveri’je bi’jmekeer te gadderen (een peer weken leden in de biebelteek van Wolvege) om nog wat schriefwark in de Ovend te kriegen…? Mar ja, aj’ ok zo mit je volk ommegaon as dat ze dat daor tegenwoordig doen…

Ik weet et niet krek meer mar et moet van ’t veurjaor west hebben da’k Pieter J. es een stokkien van een manuscript van mi’j lezen laoten hebbe. Now kwam daor as smerigste woord geleuf ik ién keer et woord ‘bosten’ (funktioneel) in veur. Ik kreeg een netties berichien van Pieter weeromme dat ze (de Schrieversronte) gien verlet hadden om de zedebeweerders uut te hangen, mar dat ze hier niet op zatten te waachten. Best vanzels… A’k now dat stokkien ‘vuilspuiterij’ van Henk Jager in de Ovend staon zie begriep ik d’r warkelik niks, mar dan ok niks meer van. Ik zee et hierveur al da’k et ‘vodde’ nog wel lezen moet vanwege mien kritische blik op de dinkies (deengies) mar ik zol ‘m eins vule liever opzeggen.

Donderdag (2/12):
In et Gemientehuus van Wolvege biwwe vandaege in de watten legd mit twie paanties koffie en een protte mooie woorden en schoolderkloppies over et projekt van de Stellingwarver Biebel. Wodt (nog wel es) vervolgd…

Veur de Stellingwarver lietiesschrieveri’je he’k ok nog mar es weer in ’t spier west mit een…

Körfballied

(De tekst wodt solo en zangerig veurdreugen; de melodie-stokken wodden deur een koor zongen, twie maoten laeteren inzet en dwas deur de aandere tekst hennezongen.As ’t goed is dan kommen beide perti’jen op de laeste maote geliek uut. Et kan ok gewoon recht-toe-recht-an aachter mekeer vanzels.)

Tekst: Körfballen is een balspullegien dat speuld wodt deur twie teams van vier manluden in kotte broekies en vier vrouwluden in kotte rokkies.
Melodie: Een team maekt een doelpunt as de balle an de boverkaante deur de körf van de tegenparti'j gooid wodt.

Tekst: In elk vak staot een paol van drie-en-een-halve meter hoge waor een körf zonder bojem an vaaste zit.
Melodie: Et rechthoekige veld van zestig bi'j dattig meter is in twie geliekese vakken verdield.

Tekst: Elk vak is van de iene parti'j et anvals- en toegelike van de aandere et verdedigingsvak.
Melodie: In elk vak staon van beide parti'jen twie speulsters en twie speulers opsteld.

Tekst: De balle mag niet uut de hanen van de tegenstaander sleugen wodden.
Melodie: Drokken, vaasteholen en ofholen mag ok niet.

Tekst: Bi'j et hinderen moet et anraeken van et lichem van de tegenstaander ontzien wodden en d'r mag allienig iene van de eigen sekse hinderd wodden.
Melodie: De anvalers moeten heur deur vlogge te kombineren en deur goed positiespul de vri'je doelkaansen maeken.

Tekst: Bi'j een overtreding van de spulriegels krigt de tegenstaander een vri'je gooi.
Melodie: Uut een hinderde stand mag niet op de körf scheuten wodden.

Tekst: Een wedstried duurt altied twie keer drie kertier en zwaore overtredings wodden ofstraft mit een gele of een rooie kaorte.
Melodie: Een gele is 'n waorschouwing een rooie: van 't veld. Om de twie doelpunten wodt wisseld van vak.

© Piet Bult
Ni’jberkoop, november 2004.
Opdracht 2 van de Lietiesschriefkursus van de Schrieversronte.

Ik vien et zels wel wat een appat vassien. Mar es kieken wat as Harmen d’r van vient…

Woensdag (1/12):
Biwwe al weer in de laeste maond van dit jaor anbelaand. ‘Ankommen’ is hiel wat aanders! Doe ik nog hiel, hiel klein was, zeg een jaor of zesse, zeuven, achte en ik heurde mien oolden dat soorte van dingen zeggen tegen de visite op een zundagmiddag of zo dan docht ik wel es: gòh ja, dat is ok zo. En dan docht ik ok wel es: wat bin dat toch wieze meensken. Want et klinkt zo wies aj’ dat zo zeggen: Biwwe al weer in de laeste maond van dit jaor anbelaand. Mar d’r zit eins niks wieseliks in, vien ik now. Et is gewoon een grappien van de kelinder…

"Wie zien moekestael leert, het gien grammaticaboek vanneuden." las ik vandaege argens en daor moe’k mar es even mit in de hangmatte…
We hadden vandaege ok al haost argewaosie over et verschil in zeggen en schrieven van "een snoerloos toetsenbord" en "een snoerloze muis". Daor he’k mi’j es even op zet om d’r aachter te kommen, hoe dat ok al weer zat:

een mooie haand; een mooi haantien
een mooie voete; een mooi voetien
een mooie vinger; een mooi vingertien
een mooie neuze; een mooi neusien

mar

een mooi oor; een mooi oortien
een mooi oge; een mooi ogien
een mooi heufd; een mooi heufien
een mooi bien; een mooi bientien

gossie, hoe zat dat ok al weer? Ja, en aj’ dan toch een betien in woorties en letters ommeruren: "Eregister mi'jden die beide manluden et grös en gister meden ze Sunderklaos." Mooi hén, tael- en woordspullegies. Ok mooie zinnegies veur een diktee, liekt mi’j (of was dat mi’j now mee?).

Wie het de langste…?
De demente duurbetaelde deskundige dattigjaorige daodkrachtig daansend duvels dappere daanslerer daanst daukies deur de delleboersterheide daorbi'j dan de daelderse daanspassies daorginder daegeliks deur de deftige daanskaemer dat deur die demente duurbetaelde deskundige dattigjaorige daodkrachtig daansend duvels dappere daanslerer deurzakt deurdat die demente duurbetaelde deskundige dattigjaorige daodkrachtig daansend duvels dappere daanslerer drommels dattig daansen daanst.

Deensdag (30/11):
Verduld, ha’k de hiele deensdag toch haost vergeten zuld! Now ja, hool et d’r mar op da’k een betien an ’t wark west heb, even naor Grunningen west bin veur een bosschoppien en de hiele middag en aovend tot slim laete naor Amsterdam west bin om de boekies van Lucas op te haelen. Et drokwark zicht d’r weer goed uut zol PJ wel zeggen. En dan het de man (weer) geliek vanzels. Now nog even wat bedaenken veur de eerste uutrikkinge of zuwwe et mar (weer) krek as mit de ‘drie maegies in ién boekien’ in alle stilte doen.

Maendag (29/11):
Zoas meerstal an ’t begin van een weke bin ‘k maendags altied hadde an ’t gewone wark. Via de elektronische snelweg wel even et hiele laand deurwest vanzels mar dat is veerder niet zo spannend.

Van et NBG / Jongbloed nog wel een aorig berichien kregen mit wat vrundelike woorden en de vraoge awwe nog d’r nog wat wille an hebben. Wisse wel…