Horken en Heksen
Home
Weeromme naor Stellingwarfs
Weeromme naor Verhaelen
Download as boekien
Horken en heksen
Kepittel 1: Seks
Vrouwluden hebben altied geliek. En manluden kun daor mar muuilik mit
ommegaon. Grif as et om seks gaot. Want alliend mit instemming van heur
gewilligheid kan d'r wat van seksuele gedoente tot staand kommen. Et
mag dan zo wezen dat de man vaeks et initiatief nemt. Zi'j bepaolt as
zien initiatief de muuite weerd genoeg is om in seksuele daoden
verzulverd te wodden. In et begin van iedere relaosie wodt de seksuele
gedoente niet as perbleem ondervunnen. De verliefdhied is bepaolend. Et
gunteren om mekeer te veroveren is zo stark dat d'r hielendal niet naor
keken wodt wie et initiatief nemt; laot staon hoe vaeke. Ok al zol de
man in de verliefdhiedsfase objektief zien, vaeker et initiatief nemen
dan nog erveert hi'j dit niet as storend omreden gevuulsmaotig de buit
nog niet binnen is. Veur him is et zuken van seksueel kontakt een
middel om heur te overtugen dat hi'j muuite veur heur doen wil en veur
heur is zien muuite een middel om of te taasten as hi'j in heur
investeren wil. Is dan ok nog de kwaliteit van de seksuele gedoente
veur beiden bevredigend dan is d'r rond et thema seks niks an de haand.
D'r wodt eerst een perbleem erveren as de buit binnen is, of netter
zegd: van beide kaanten de relaosie as zekerhied erveren wodt. Dat de
man seksueel verlangst toont is veur heur vanzelssprekend. Zo is de
relaosie begonnen en veur heur is d'r gien inkelde reden om an te nemen
dat hi'j aanders naor heur kikt. Mar dat wil niet zeggen dat zi'j alle
muuite die hi'j dot ok drekt belonen moet.
Al vlogge hangt zi'j de
overtuging an dat hi'j ok muuite veur heur blieven doen mag, zonder
onmiddellike beloning. En mit die overtuging wodt deur heur et
startsein geven veur him om te begriepen wat et begrip 'veurspel' now
warkelik betekent. Docht hi'j dat et veurspel begint as zi'j beiden
tussen de laekens belanen, al vlogge zal hi'j begriepen moeten dat hi'j
dan al te laete is. Veur heur betekent veurspel een hiele riegel van
haandelings die al vanof de morgen, of pattietoeren alderdeegst de weke
daorveur, inzet wodden moeten die, mits goed uutvoerd, meugelik leiden
kan tot seks as beloning. Die riegel van haandelings kan verschillen,
mar moet wel richt wezen om heur in een stemming van wederkerighied te
brengen. Zo zal de man d'r klaor veur wezen moeten om, bi'jglieks,
extra huushooldelike keutelhemmelties te doen, heur tussentieds te
overlaeden mit kompelmenten over heur uterlik, andachtig te luusteren
as zi'j mit een praotien om andacht vragt en een lekkere maoltied op
taofel te zetten inclusief et oprumen en et zetten van de koffie
naoderhaand. Et veurspel krigt extra glaans as hi'j heur ok nog
trakteren kan op een aovond naor de schouwburg of een gezellige kuier
in de buterlocht, vergezeld van liefdesverklaorings en aandere kleine
atteensies.
Ok mag hi'j niet vergeten om antrekkelik veur de dag te
kommen, wat zovule betekent dat hi'j, veurdat de toenaodering inzet
wodden kan, goed wusken en lekker roekend onder de douche weg kommen
moet. De oplettende man zal, grif nao verloop van tied, disse vorm van
veurspel zien as vrouwelik machtsmiddel, oftewel: "Ik mag alliend mar
seksueel an mien trekken kommen as ik an heur lange liest van eisen
voldoe". De waorhied is dat disse konstatering waor is: de vrouw zal
seksuele geunsten alliend verlienen as hi'j an heur veurweerden voldot.
En veur de vrouw is dit niet meer dan logisch. Waoromme zol zi'j him
over zien bol aaien moeten, as hi'j heur niet tegen kommen wil? Now zal
de vrouw, desgevraogd, ontkennen dat zi'j seks as machtsmiddel bruukt.
Zi'j zal heur eerder uutlaoten in woorden mit een strekking as "veur
mi'j is een goeie sfeer belangriek, wil ik nocht an seks hebben" of "et
is toch gewoon daj' eerst goed kontakt hebben, veurdaj' intiemer worden
kunnen". Tredisioneel zal de man et omkeerde beweren mit opmarkings as
"veur mi'j is seksuele intimiteit de beste meniere om goed kontakt op
gaank te brengen" of "een goeie sfeer ontstaot vanzels aj' seksueel
veur mekeer eupenstaon". Goed beschouwd, het iederiene zien geliek.
Mar, zoas iederkeer weer blieken zal, telt alliend et geliek van de
vrouw. Alliend zi'j het et laeste woord as et gaot om heur seksuele
gedoente. Een betien man zal him hier niet zomar bi'j daeleleggen,
veural niet as hi'j gevulig is veur ofwiezing.
Seksuele stried
En wat man is dat niet? Hi'j zal et as oneerlik en onsportief
ondervienen dat zi'j gienertied een betien seksueel initiatief toont.
Et perbleem dat in zien heufd spoeken gaot, bestaot uut twie stokken:
1) omreden hi'j de ienigste is die seksueel initiatief toont, kan zi'j
him altied ofwiezen; omkeerd lopt zi'j gienertied ok mar een betien
risiko om ofwezen te wodden, 2) omreden zi'j gien inkeld seksueel
initiatief toont, is et mar de vraoge as zi'j überhaupt (nog) naor him
verlangt. Et klinkt wat overdreven, mar in de praktiek gruuit dit
manlik perbleem vaeke uut tot een waore depressie: hi'j vuult him niet
alliend machteloos, mar gaot d'r emotioneel an kepot as hi'j veur heur
niet meer begeerlik is. Gehiel tegen zien mannelike gewoonte in, zal
hi'j de hieltied meer an himzels twiefelen gaon mit gedaachten zoas
"ben ik nog wel antrekkelik", "is zi'j op mi'j uutkeken" of "bin ik
veur heur niet maans genoeg"? Et is een geestelike toestaand die ok
makkelik leidet tot aachterdocht. Bi'j him kan et vermoeden gruuien dat
zi'j een aander het, stiekem verliefd is op een kollega van heur of op
zien minst al doende is om heur emotioneel weeromme te trekken uut de
relaosie. Hoe invuulber disse gruuiende mannelike twiefels ok binnen,
in de relaosie mit heur zal hi'j d'r alliend mar onantrekkeliker deur
wodden. Zi'j zal de somberte van him erveren as drokkend, manipulatief
en claimend, waordeur nog meer ofwiezing zien diel wodt.
Et mag dudelik
wezen dat an disse problematiek, zoas mit ieder perbleem in relaosies
tussen horken en heksen, een machtstried gaonde is: hi'j eist van heur
et tonen van affektie en seksueel verlangen, wiels zi'j vint dat hi'j
meer moed en inkasseringsvermogen an de dag leggen moet. Et is een
stried die een protte jaoren woeden kan, mar ientien die hi'j
gienertied winnen kunnen zal. Daor komt nog bi'j dat, bi'j jongere
stellen, de vrouw et niet as belastend erveert om et een schoft zonder
seksuele gedoente te doen. Starker nog, jongere vrouwluden kun, zonder
ok mar een betien muuite, de knoppe ommezetten op gehielontholing.
Daorentegen het een jonge vent deurgaons een dermaote stark libido dat
hi'j d'r wel onder lieden zal om gien seksueel kontakt te hebben. Blift
hi'j dofhudig waachten op heur initiatief, dan zal hi'j tussentieds
zien heil zuken moeten in zelfbevrediging, wat dat manluden, ok al
hebben ze regelmaotig seksueel kontakt mit heur ziedzulver, toch al
doen. De man die hierveur psychologisch hulpe zuukt, kan in een
provokatieve therapiesessie dit zo ongeveer verwaachten:
C(lient): et is toch niet mal om te verwaachten dat mien vrouw ok wat van
seksueel verlangst toont?
T(herapeut): nee, een man kan verwaachten wat hi'j wil, mar mien vraoge is as et warkt?
C: hoe bedoel ie?
T: now, komt zi'j jow verwaachting integen?
C: nee, ze geft gien krimp.
T: krek, zi'j gaot wissezeker gien toenaodering zuken, inkeld en
alliend omreden ie dat van heur vraogen, eerder omgekeerd; zi'j zal
deur jow gedram meer ofstaand nemen.
C: et liekt wel aj' op heur haand binnen, krek aj' et gewoon vienen dat ze mi'j zo ofwist.
T: zo sneu en smachtende as ie d'r now bi'j zitten, maekt je niet bepaold antrekkeliker.
C: ja, ik bin beheurlik raodeloos, dat geef ik grif toe.
T: krek, dus, wat vrouw zol überhaupt wat willen mit een zielepoot?
C: now, now, ie valen mi'j wel hiel bot of.
T: hmmm, ja, en ie bin now krek zo sneu as wanneer zi'j jow ofwist, ik
bedoele, ie blieven verongeliekt en dat ropt alliend nog mar meer
ofwiezing op.
C: ok, goed, mar wat moe'k dan?
T: de stried opgeven.
C: wat stried?
T: daj' heur op 'e kni'jen krijgen willen; daor zal zi'j gienertied mit instemmen.
C: dus?
T: dus wat?
C: gewoon kalmpies ofwaachten tot ik an de beurt bin of zoks?
T: dat klinkt nog de hieltied hiel zielig; laot ik dit an je vraogen;
aj' zels et initiatief nemen en et lokt je wel om heur veur je te
winnen, zoaj' dat aanders ok deden, en jim hebben et bedde dield, is de
seks dan bevredigend?
C: ja, dat is zo appat; as et d'r dan van komt, nao inspannings van
mien kaante, dan zegt ze alderdeegst "dat zowwe vaeker doen moeten."
T: ja, en dan daenk ie op zoe'n moment: "mooi, ik bin beni'jd waj' daortoe ondernemen gaon."
C: ja, krek!
T: fout! Zi'j wil iedere keer opni'j veroverd wodden; dat hej' toch wel veur heur over?
C: bliekber niet, ik bedoele, et mag toch ok van twie kaanten kommen.
T: ja, dat mag, mar et hoeft niet; en daenk es nao, ie hebben et in
eigen haand aj'm seksueel gedoente hebben; ie moe'n alliend niet zo
zielig doen as zi'j je ofwist.
C: et is toch niet verkeerd om et verlangst te hebben om begeerd te wodden.
T: nee, ie meugen ieder verlangst koesteren diej' mar willen, alliend
is et risseltaot wel daj' ien en al lelke frustraosie binnen; butendat
is et belangriek daj' inzien dat jow inzet is om heur naor je haand te
zetten.
C: daor bin 'k me hielendal niet van bewust.
T: krek, en dat is now juust et perbleem; heur geliek zal altied
winnen, et is dan ok lieper om gien stried te voeren diej' niet winnen
kunnen.
C: hmmm, lastig; mar, ik moet wel toegeven da'k eins gienertied mien geliek weet binnen te slepen.
T: now dan, wees dan ok niet zo stiems, butendat, ie kun heur zin wel kriegen deur et heur naor 't zin te maeken.
C: hmmm, moe'k even bezinken laoten.
Bange manluden in beweging
Is de man de leeftied van 50 passeerd, dan nemt et seksueel verlangst
(libido) of. Disse vermindering van lust, kent twie componenten, et
fysieke en et psychische: poer lichaomelik is d'r minder andrang
vuulber wiels toegeliekertied de man et gevecht om heur geunsten min of
meer opgeft. As d'r iedere keer zovule rompslomp veur neudig is om heur
te verleiden, dan is et veur him krek zo makkelik om himzels te
bevredigen. In disse fase van de relaosie, zal de vrouw d'r deurgaons
een punt van maeken dat zi'j niet meer an heur trekken komt en him veur
de voeten gooien dat hi'j et seksueel ofweten lat. En ok op dit punt
het zi'j geliek. Ommes, hi'j mag dan in een daelende levenslijn
verkeren, dat nemt niet weg dat hi'j nog de hieltied muuite veur heur
doen kan. Omreden vrouwluden vandaege-de-dag zesstaandiger en
onofhaankeliker binnen, komt et ok vaeker veur dat zi'j heur seksueel
heil argens aanders zuken. Now levert ontrouw binnen de relaosie
onherroepelik een vertrouwensbreuk op en brengt meer schaede toe, as op
termien weenselik is. Daoromme is et lieper as de vrouw, veurdat zi'j
ontrouw is, heur ziedzulver eupenlik opbiecht dat ze geneigd is om toe
te geven an heur verliefdhied. In de regel is dat een signaol dat de
man drekt begript. Zien vrouw verliezen an een aandere man is te
bedriegend om niks te ondernemen. Op slag zal hi'j niet iens meer een
pillegien viagra neudig hebben om opwiening vulen te kunnen.
Et is weer
es een veurbeeld dat zien lat, dat manluden eerst in beweging kommen as
ze bange wodden. Et is disse aangst waor vrouwluden mit sukses gebruuk
van maeken kunnen. En et is belangriek dat vrouwluden heur d'r van
bewust binnen dat zi'j de macht hebben om him in de zille te kriegen.
In dit verbaand moet ik daenken an een vrouw van middelbaore leeftied,
onderwiels al 35 jaor trouwd, die om therapeutische begeleiding vreug,
naodat ze besleuten hadde om veur minimaal een half jaor op heurzels
wonen te gaon. Zi'j zei: "hij wet nao zovule jaor huwelik hiel goed wat
mien verlangsten binnen, mar het d'r tot now an toe gienertied an
toegeven willen; altemet is dit de ienigste meniere om him wakker te
schudden." As veurbeeld gaf ze dat zi'j et zo geweldig vun om te
daansen, mar dat hi'j altied weigerd hadde om mit heur op daansles te
gaon.
Twie weken naotied hadde hi'j heur een brief stuurd om te vertellen dat
hi'j heur vreselik miste. Hi'j zee ok dat hi'j op daansles gaon was om
in vorm te kommen veur as ze besluten zol om weeromme te kommen. In
eerste instaansie was ze koegels dat heur vertrek d'r veur vanneuden
was om him zoveer te kriegen, mar nao een schoffien kon ze tevreden
wezen dat hi'j heur, te langen leste, integen kommen wol. En d'r was
meer: tegen de tied dat et half jaor omme was, hadde hi'j him mentaal,
emotioneel en lichaomelik zo oppoetst dat zi'j him belonen kon mit heur
teroggekommen. Dit verhael vertelle ik in mien therapiesessies mit
aandere vrouwluden nog de hieltied en bruuk et om heur an te sporen
heur machtspesisie te bruken om de relaosie vlot te trekken. Netuurlik
bin d'r ok vrouwluden die, mit een tiedelik vertrek, zels bange binnen
om heur ziedzulver te verliezen. En dat is grif begriepelik. Mar, a'k
uutleg dat et ziedzulver mit de meerste aangst (veur verlös) de minste
macht het, dan vienen ze vaeke wel de moed om et risiko te nemen. Et
principe van 'uut mekeer en weer dichter tot mekeer te komen' is een
prebaot middel om slepende konflikten op te lossen.
Intieme vremden
Dan now weer weeromme naor et thema seks: netuurlik bin d'r in de
ommegaank tussen de horken en de heksen ok aandere thema's behalven de
stried om et initiatief. Vrouwluden krimmeneren vaeke over et feit dat
de man niet gewoon intiem wezen kan (knuffelen) zonder dat et tot de
seksuele daod leided. Ok het zi'j muuite mit de mementen waorop hi'j
toenaodering zuukt, asof hi'j et d'r omme dot om heur te storen as zi'j
in de huusholing doende is, mit iene an de tillefoon hangt of krek op
et punt staot om vot te gaon. Sowieso vint zi'j dat hi'j gien oge het
veur de omstanigheden, bi'jglieks as et gaot om de anwezigens van de
kiender, heur humeur, fysieke toestaand of de drokte van et mement. Een
protte vrouwluden hebben ok muuite mit et feit dat de man onverschillig
is in zien presentaosie: hi'j kleded him slonterig, lopt d'r bi'j asof
hi'j lid is van een klup zwarvers, zegt et stoer te vienen as hi'j een
beurt overslat om him te scheren of zien tanen te poetsen, et en drinkt
zonder oge te hebben veur zien gezondhied en zit op 'e baank veur de
tillevisie as een poede eerpels. Dit alles is van zien kaante wel een
meniere om heur in staot van opwiening te brengen. Alliend is heur
opwiening niet van erotische aord.
De man klaegt meerstentieds over et
gebrek an spontaoniteit: d'r is de hieltied wel een reden veur heur om
gien lichamelike toenaodering te zuken en heur lange lieste van
plichtplegings gaot altied veur op een tussendeurtien van seksueel
kontakt. Ok stoort hi'j him an et feit dat zi'j zo zelsbewust is as et
gaot om de anwezigens van aandere meensken. Zomar een tuut of omhelzing
op straote is d'r niet bi'j en ok as d'r in et eigen huus bezuuk is,
dan wil zi'j niet dat hi'j heur liefdevol vaastepakt. In zien ogen
getuugt heur holing van valse schaemte en is et krek asof hi'j een
relaosie het mit een programmeerde robot. Veur him is et tonen van
affektie om daornao, meugelik tot seksuele haandelings te kommen daorom
een duvels dilemma: dot hi'j niks, dan krigt hi'j et verwiet gien
muuite veur heur te doen, dot hi'j wel wat dan toont hi'j gien respekt
veur heur weens om mit rust laoten te wodden. Zo bekeken is et haost
een wonder dat man en vrouw überhaupt tot de seksuele daod kommen, wat
dat in de loop van de tied inderdaod as een wonderlik fenomeen zien
wodden mag.
Een aander perbleem dat him manifesteert is et ritueel
veurofgaond an et slaopen. Hi'j wil nog even langer zitten blieven,
wiels zi'j al op bedde wil, of aandersomme. Ienkeer in de slaopkaemer
belaand, dot zi'j d'r vule langer over om heur of te schmienken en as
zi'j aendelik klaor is, dan ligt hi'j al te snurken. Et manlik gesnurk
is op termien sowieso een perbleem dat praktisch zien, alliend oplost
wodden kan as iene van beidend op de uutvanhuzerskaemer slaopen gaot.
Now is dat veur et snurkprobleem gien minne zaeke, mar de kaans op een
betien bedde-intimiteit wodt daordeur alliend mar minder. En zo raeken
horken en heksen staorig mar grif fysiek van mekeer verwiederd mit as
veurdiel dat iedere partner verzekerd is van privacy, persoonlike
bewegingsvri'jhied en de gelegenhied om over te schaekelen op seksuele
zelfbevrediging. Pattie stellen maeken d'r gien punt van dat de erotiek
op een leeg pittien kommen is te staon, wiels aandere stellen dit as
een fundamentele drieging zien veur et votbestaon van heur relaosie.
Wat de standpunten ok binnen en hoe slim et gebrek an seksueel kontakt
as perbleem ondervunnen wodt, et is an de man om et liefdesvuur weer an
te wakkeren, oftewel: de vrouw het geliek dat de man in gebreke blift.
Volgodder
Goed beschouwd is deugdelike seksualiteit, zoas alles is de relaosie
tussen horken en heksen, een kwestie van volgodder: hi'j moet heur
veurgaon laoten in heur behoeftes om eerst daornao an zien eigen
behoeftes toe kommen te kunnen. Om dit principe dudelik te maeken, kan
ienvooldigweg keken wodden naor de seksuele daod zels. Laot ik daoromme
eerst et verkeerde scenario schetsen: zi'j zuukt toenaodering tot him,
brengt him in opwunnen staot waornao hi'j, om tot ontlaeding te kommen,
in heur klaorkomt. Dit scenario zol, trouwens, alliend fysiek kunnen as
zi'j zo opwunnen is deur zien opwiening dat hi'j ok daodwarkelik zonder
muuite penetreren kan. In de praktiek is d'r zelden een vrouw die heur
op disse meniere seksueel geven kan. Zi'j kan hooguut et initiatief
nemen om him tot een zaodlozing te brengen, zonder anspraoke te maeken
op heur eigen orgasme. En pattie vrouwluden hebben et d'r wel veur over
om him an zien gerief te helpen, al was et alliend mar om van et manlik
geaemel of te wezen. Mar echt bevredigend is et niet.
Now et goeie scenario: hi'j zet him in veur een lange romantische
anloop dat bi'j slot van zaeke votzet wodt in et feitelike seksuele
veurspel. Hi'j brengt heur mit haand en mond in opwunnen staot en
bevredigt heur krek zo laank tot zi'j heur eerste klitoraole orgasme
beleeft. Fysiek is zi'j dan in staot om him penetreren te laoten,
waordeur hi'j dan in zien eigen tempo tot ontlaeding kommen kan.
Desgevraogd zeggen alle manluden dat zi'j de opwiening en ontlaeding
van de vrouw zels as meerst opwienend ondervienen. In dat gegeven zit
de sleutel tot seksueel gelok. Ommes, as de man et as slim opwienend
ervaart as zi'j in ekstase verkeert, dan is zien initiatief essentieel
veur et kommen tot seksuele bevrediging van beide perti'jen. Aanders
zegd: hi'j kan alliend mar gelok ondervienen as hi'j, et liefst deur
zien toedoen, vernemt dat zi'j heur gelokkig vuult. En iedere man die
dit principe goed tot zien botte hersens deurdringen lat, zal
automaotisch tot mar iene konklusie kommen kunnen, naemelik dat hi'j
ofstappen moet van zien verwaachting dat zi'j seksueel et initiatief
nemen moet.
Veur de volledighied en ok ienigszins veur verdediging van
et mannelike geslacht, moet wel anmarkt wodden dat een betien
vrouwelike anmoediging et seksuele leven beheurlik opkrikken kan. Wat
ik bedoele is dit: zi'j kan mit de geringste muuite him mit kleine
signaolen tot inspanning anvieteren. De meerste manluden hebben an een
knipoge, een aai over de kni'je of een toeweuven haandtuut genoeg om in
een stemming van seksuele lust te raeken. De vrouw kan, mit dit besef,
weer zitten gaon te krimmeneren dat hi'j zo makkelik te paaien is, en
niet een betien zelsbeheersing tonen kan om et bi'j een gewone
uutwisseling van affektie te laoten. Mar dit soorte geklaeg is, op zien
minst, flauw van smaek, om de doodgewone reden dat een man altied
bereided is tot alliend troedelen as zi'j daor op een liefdevolle
meniere om vragt. En dan nog dit: een goed seksleven wodt meerstal
associeerd mit romantische liefde, de idiaole vorm van verbunnenhied
tussen twie meensken, die mit mekeer et leven patten. Hoewel gieniene
wet wat et romantisch ideaol krek inhoolt, het iederiene wel de
overtuging dat et bestaot.
Argens op 'e wereld is d'r die iene persoon
waormit et volmaekte gelok him as een wonder eupenbaort. Now is et idee
van romantische liefde netuurlik ansprekend, en as verlangst een
starkte driefvere om verbunnenhied te zuken. Mar toegeliekertied is et
now krek dit verlangst naor 'de waore', dat relaotionele roet in et
eten gooit, oftewel: romantiek verpest de liefde. Feit is jommes dat de
romantische idenen die meensken d'r op nao holen in warkelikhied niet
bestaon. Nao verloop van tied wodt daorom iedere relaosie as
teleurstellend erveren en de overtuging voedet, de liefdesboot mist te
hebben. Et is daoromme verstaandig om de vier belangriekste romantische
idenen onder et vergrootglas te leggen,
1) onveurwaordelikhied: et idee
dat partners mekeer aksepteren en waarderen zoas ze binnen, een vorm
van bewondering die onantastber is; in warkelikhied is et now krek de
veurwaordelikhied, die de relaosie levendig hoolt; as partners gien
eisen stellen, dan is d'r gien reden om muuite veur mekeer te doen (aj'
je tanen niet poetsen, dan heb ik gien nocht in seks),
2) intimiteit:
et idee dat partners de onverzaodigbere behoefte hebben fysiek,
emotioneel en geestelik alles mit mekeer delen te willen; in de
praktiek zol dit idee verstikkend warken; meensken streven eerder naor
'autonomie', een geestestoestaand van eigenhied die krek
ofstaand(elikhied) schept; en dat is mooi, want alliend deur ofstaand
is d'r iederkeer weer reden om mekeer te treffen,
3) geliekgestemdheid:
et idee dat partners in alles etzelde vienen, vulen en willen; in
warkelikhied wil alliend de narcistisch gestoorde meenske mit een kopie
van himzels leven; gewoon zegd bin geliekstemde partners, mit
uutzundering van de verliefdhiedsfase, hiel vlogge op mekeer uutkeken;
logisch, want alliend deur et aanders-wezen kun twie meensken wat
toevoegen an mekeers leven; de spanning van mekeers verschillen, geven
partners wat om veur te vechten,
4) rozegeur en maoneschien: et idee
dat partners alliend al in vervoering raeken deur mekeers anwezigens;
as dit waor was, dan hadde iedere niksnut ok kaans op et ultieme gelok;
et daegeliks bestaon vragt now ienkeer om hadde te warken om de
rekenings betaelen te kunnen; wie zien plichten verzaekt, verlöst zien
antrekkelikhied; liefde is ekenomie, alliend deur in mekeer te
investeren, het blievende wederkerighied een eerlike kaans. Netuurlik
is d'r niks op tegen om je geliefde te trakteren op een romantisch
etentien of te verrassen mit een reisien naor Peries. Mar wie him
vaastebiet in de overtuging dat de aander him manifesteren moet in
hatstochtelike liefdesverklaorings, zet himzels now krek in de koolde.
Gien nocht
Veur goenend onveurstelber, veur aanderen de daegelikse realiteit: gien
nocht an seks. Manluden bin in de meerderhied as et gaot om een zwakke
libido, dat in belangrieke maote veroorzaekt wodt deur een leger niveau
van et hormoon testosteron in et lichem. Pattie psychologen beweren dat
veural dwangneuroten weinig seksuele lust ondervienen, omreden zi'j
bange wezen zollen veur emotionele overgaove. Mar mien praktiekervering
zicht dit aanders. En bedenke: et omkeerde komt ok veur. Ik bedoele,
alderdeegst meensken mit een slim passioneerde levensholing kun toch
weinig andrang tot seksuele aktiviteit ondervienen. Nee, et grootste
perbleem is niet dat meensken een leeg libido hebben, mar vule eerder
dat heur anpraot wodt dat zi'j een perbleem hebben. Feit is jommes dat
seks in oonze maotschoppi'je zien wodt as wat heiligs, waordeur et
ofzien van seks bestempeld wodt as heiligschennis. Et is alderdeegst zo
slim, dat seks ondertussen dezelde staotus verwurven het as alkehol.
Wie gien nocht het, wodt al gauw typeerd as een principiële
gehielonthooler, een meraolridder, een feestbedarver, of as iene die
behept is mit belemmerende overtuigings (ik bin et goeie van et leven
niet weerd). Mar dat is onzin.
Dat pattie meensken gien nocht hebben in
morgengimmestiek, in slagroomtaart of in parachutespringen, daor dot
gieniene muuilik over. Mar laot een inkeling gien nocht in seks hebben,
dan wodt hi'j beschouwd as een zenuwpatiënt die deur psychiatrische
behaandeling weer op et rechte pad brocht wodden moet. De partner van
iene mit weinig seksuele zicht et wel as een perbleem: hi'j komt niet
an zien trekken en lidt d'r ok onder, niet begeerd te wodden. In dat
geval is zien perbleem ok een gezaemelik perbleem. Desondaanks is dat
perbleem betrekkelik. Et ziedzulver die 'druge' staot zal zien
toevlocht zuken moeten tot veulvuldige zelsbevrediging - wat dat hi'j
mit een eventuele hitsige partner ok doen zol. En alderdeegst meensken
mit een hoog libido zullen deur heur partner mit de neudige muuite,
briedvoerig veurspel en goed gedrag over de streep trokken wodden
moeten. Ik bedoele, zo gaot dat in een relaosie now ienkeer: hoe stark
et seksueel verlangst ok is, de aander zal de hieltied eerst zien best
doen moeten om scoren te kunnen. Zelstwiefel blift bi'j
leeg-libido-meensen pattietoeren knaegen omreden zi'j in de
verliefdhiedsfase van heur relaosie wel meer nocht in seks hebben. Mar
ok die twiefel is onterecht omreden moeke netuur daor verantwoordelik
veur is: om een partner te bienen gaot de testosteronproductie vanzels
omhogens. Mit een leeg libido hoeven jow je dan ok nargens veur te
schaemen. Het jow ziedzulver, een liefhebbende partner die de hieltied
staot te springen om seks, kom him dan integen. Want, krek as mit alle
aandere gezaemelike aktiviteiten geldt: ie hoeven gien nocht te hebben
om et de aander toch naor de zin te maeken.
Horken en heksen
Kepittel 2: Kiender
Vrouwluden hebben altied geliek. En manluden frosselen daormit. Grif as
et gaot om de kiender. De stried kan d'r al inbranen veurdat d'r
alderdeegst spraoke is van een eerste zwangerschop: zi'j het een
kienderweens, mar hi'j het et d'r nog niet an toe of hi'j wil krek mit
een gezinsleven uutaende zetten wiels zi'j eerst vorm geven wil an heur
karrière. Now moet wel zegd wodden dat vandaege de dag et besluut om
kiender te kriegen een perbleem wodden is. Temeensen, zo is dat veural
in Nederlaand. Argementen te over: de studie is niet ofronded, et geld
stroomt niet bepaold binnen, et huus is te klein, de man is d'r
emotioneel niet klaor veur, de vrouw vuult heur eierstokken nog niet
rammelen, de relaosie is niet optimaal of de droomde wereldreis is nog
niet maekt. Mar van uutstel komt vaeks ofstel. En de vrouw die gien
eigies meer het om uut te bruden zit dan eerst echt mit de bakte peren.
Et mag niet zegd wodden, mar ik doe et toch: kiender-kriegen is gien
perbleem mar eerder de oplossing veur de vrouw, de man en hun relaosie.
En dat dit zo niet zien wodt is eerder et perbleem. Om te beginnen: wie
kiender krigt wodt daormit dwongen tot volwassenhied. Et besef van
verantwoordelikhied dringt eerst echt tot de meenske deur as hi'j de
tetaole ofhaankelikhied van de pasgeborene liefelik vuult. Gien wilde
uutspattings of onverantwoord drugs- en alkehol gebruuk meer, mar
struktuur en een gezond leven om et kiend een veilig nust te bieden.
Veural manluden kun van heur vaderschop profiteren omreden zi'j dan
gien exkuus meer hebben om d'r mit de pette naor te gooien. Opvalend is
et daorom ok dat manluden eerst echt goed verdienen gaon as zi'j de
zorg veur heur eigen kiender kriegen. En ok al verdient de man in 't
eerst nog wat zunig, mit kiender wodt hi'j anvieterd om speerzem mit de
centen omme te gaon.
Veur de vrouw is et moekeschop al hielendal een oplossing. In de
praktiek komt et jommes de hieltied vaeker veur dat vrouwluden tussen
de 25 en 40 jaor geestelik vaastelopen omreden zi'j in toenemende maote
an heurzels twiefelen.
Een karrière geft niet de bevrediging die zi'j verwaacht hadden. En in
de liefde as ok in et gewone sociaole leven liekt de glaans vot te
wezen. De onvrede wodt zien as een gebrek an zelsvertrouwen, en mit et
peuteren an de vrouwelike ziel wodt de alderaosie alliend mar groter.
Mit een kiend in de aarms raekt et iewig twiefelen naor de
aachtergrond, en ok et naevelsteren as sni'j veur de zunne. En goed
beschouwd is dat ok logisch. Want et moeke-wezen geft de vrouw een
identiteit die onbetwist is. Butendat, kan mit de zorg veur et kiend de
andacht aendelik en hielendal naor buten richt wodden. Et eigen gelok
is niet meer belangriek mar wodt toegeliekertied juust groter omreden
de anhaankelikhied en genegenhied van et kiend zo poer en
onveurweerdelik is.
En as dan bliekt dat de vrouw opiens hiel goed in staot om keuzes te
maeken: kiender eerst en dan de rest. Vraogen jow kiender laeter dan
waoromme zi'j verwekt binnen zegge dan eerlijk: 'omdat va en moeke
aanders gien toekomst hadden'. D'r bin vanzels ok vrouwluden die om wat
reden dan ok gien kiender hebben willen. Dat is heur goed recht. Gien
inkelde vrouw hoeft heur verplicht te vulen om kiender te kriegen
inkeld en alliend omreden heur lichem daor toe uutrustet is. Ok hoeft
de vrouw heur minder as aandere vrouwluden te vulen omreden zi'j et
moeke-wezen an heur veurbi'j gaon laot. De mederne veurbehoedsmiddels
hebben wat dat angaot veur een revolutie zorgd: iedere vrouw kan zels
beslissen as en wanneer zi'j an kiender beginnen wil. De man die zels
gien kiender wil dot d'r goed an om een vrouwelike partner te zuken die
d'r krek zo over daenkt. Want et weigeren om kiender te kriegen
tegenover een vrouw die dat wel wil is dodelik veur de relaosie.
Jammergenoeg komt dit in oonze mederne saemenleving de hieltied vaeker
veur. Et gaot hier vaeke om manluden die al kiender hebben uut een
eerder trouwen en nao de scheiding gien nocht hebben in een twiede leg.
Now is dat ok wel een betien te begriepen vanzels. Ommes, hi'j is in
zien weens om vader te wezen al bevredigd en is te oold, te muui of te
armlastig om weer hielendal opni'j te beginnen. Toegelieke zuken disse
manluden vaeks een jongere vrouw, iene die et moekewezen niet kent mar
wel wil. Meerstal wodden disse vrouwluden deur heur ooldere partner an
et lijntien hullen mit uutspraoken zoas 'ik hebbe nog tevule last van
een emotionele blokkade', 'ik kan nog even niet hielendal
ommeschaekelen' of 'ik moet d'r nog uut zien te kommen hoe eerlik et is
tegenover de kiender die 'k al hebbe'. En weer de mannelike aorzeling
(of weigering) is begriepelik, al was et alliend mar omreden een vader
op leeftied veur opgruuiende kiender ok veer van ideaol is. Mar,
naoda'k dit zegd hebbe stao ik op et staandpunt dat de kienderweens van
de vrouw heilig is. Aanders zegd: as man is et welhaost misdaodig om de
vrouw et moekeschop te ontzeggen. Zo bekeken is et dan ok logisch dat
een vrouw de relaosie opgeft as de man heur niet integen komt in heur
kienderweens. Et is de vrouw die winkt en de man die schinkt. En grif
as et ankomt op et kriegen van kiender.
Tegere zwanger
Een ni'je ontwikkeling in oonze leven van vandaege-de-dag is ok dat de
zwangerschop niet alliend toekend wodt an de vrouw. Tegenwoordig bin
man en vrouw 'tegere zwanger'. Een verschiensel dat et gevolg is van
gruuiende emotionele betrokkenhied van de man in zien rolle as va. Was
hi'j in vroegere tieden alliend 'de verwekker' om vervolgens nao de
bevruchtingsdaod weer over te gaon tot de odder van de dag, now is hi'j
vanof et begin ok mitverantwoordelik as begeleider, as steun en
toeverlaot en as vader in wording.
Wil de man as va serieus neumen wodden, dan moet hi'j ok vanof et
prille begin zien stempel weten te drokken. Now is disse ontwikkeling
om een_protte redenen toe te juichen. Ommes, een aktieve en emotioneel
betrokken va maekt et wark lichter veur de moeke en geft et kiend, grif
as et ienkeer et levenslocht zien het, een starkere grond om een
volgruuid meenske te wodden. Emotionele liefde van twie oolden bödt
meer veilighied en hoolvaaste as van iene. Toch het disse ontwikkeling
van de emotioneel betrokken vader ok wat lachwekkends, zeker as hi'j
him perbeert in te spannen om et juuste pufritme tiedens de kraomeri'je
alvaast onder de kni'je te kriegen. Et is een vorm van uutsloveri'je
die zien doel een betien veurbi'j liekt te schieten. Ik bedoele, as de
man dan toch een extra bi'jdrege leveren wil an de veilighied van zien
toekomstig kiend, dan kan hi'j d'r beter veur zorgen dat zien
financiële verdiensten op peil kommen.
Een perbleem dat de empathische
vader in de doppe mit him mitbrengt is dat hi'j him ok aktief mit alles
bemuuien gaot. De inrichting van de kienderkaemer wodt dan niet alliend
op smaek brocht deur de anstaonde moeke mar ok hi'j wil wat in de melk
te brokkelen hebben: zi'j het bloemegies behang in gedaachten wiels
hi'j dat te truttig vient of hi'j wil een geluudsinstelaosie plaetsen
wiels zi'j dat as een belachelik vient. De emotioneel betrokken vader
kan daorom dan ok vergeleken wodden mit de man die deur zien
pensionering niks beter te doen het as zien vrouw lastig te valen mit
adviezen over de huusholing. Et liefste zol de vrouw him linea recta
weer naor zien wark sturen of mit een angel an de waeterkaante poten,
zodat zi'j weer in alle rust heur eigen huselik territorium bestieren
kan. Now zo'k de indrok wekken kunnen tegenstaander te wezen van de
mannelike betrokkenhied bi'j zien (anstaonde) kiender). Die indrok wi'k
vot-en-daolik wegnemen.
Zels stao ik al vanof heur geboorte op de
barrikades veur mien kiender en griep iedere kaans an om mien
vaderrolle mit glaans te vervullen. Niks is mi'j zo dierber as et van
dienst wezen kunnen veur mien kroost. Toch is de vrouw, en al hielendal
in heur rolle as moeke, belangrieker as de man. Zi'j dreegt et kiend in
heur baormoeder, zi'j zet et kiend op de wereld en zi'j is et die et
kiend de bost geft. De vrouw is de levensbron en verdient alliend al
daoromme veurrang geven te wodden deur de man as et gaot om et belang
van et kiend. Ik bedoel: hiel aorig dat de man mit daenken wil, mit wil
te winkelen en mit wil helpen poetsen, mar hi'j zal toch de pesisie
innemen van secondant, van oproepkracht die in et geweer kommen mag as
zi'j et angeft. En as hi'j die pesisie niet innemt, mar een holing
ontwikkelt van dominaansie en betweterighied, dan zal de harmonie in et
prille gezinsleven veer te zuken raeken.
Bliedschop en verdriet
Now is de komst van kiender en et begin van een echt gezinsleven veural
een bron van bliedschop. As et goed is dan is de geboorte van ieder
kiend et risseltaot van de liefdesbaand tussen de oolden en
toegeliekertied een gebeurtenis die de liefdesbaand tussen de oolden
alliend nog mar verstarkt.
Et besef dat een kiend et levend bewies is van verbunnenhied tussen
twie meensken, is d'r iene die deur beide oolden as slim indringend en
positief erveren wodden kan. Et kriegen van een kiend is et beste
veurbield van de rekensom dat iene en iene meer is as twieje, oftewel:
et gehiel is meer as de som van de dielen, een vorm van saemensmulting
die heurt in de kattegorie: levenswonders. Netuurlik is et de bedoeling
dat de bliedschop die an et hebben van kiender beleefd wodt, ok blift.
En veur de meerste oolden is dat ok zo. Et gekwetter, et gedoe en
veural de iewige ontwikkeling van et kiend, die iedere dag weer wat
ni'js uutvint en him eigen maekt, maekt et gezinsleven tot een niet te
evenaoren levensfeest. Mar toegeliekertied is d'r niks in de relaosie
wat meer tot konflikten leidet tussen man en vrouw as et hebben van
kiender. En dat het meerdere redens:
1 – iedere oolder brengt zien eigen, specifieke familiekultuur mit, en
wil dat an et kiend deurgeven, waordeur et verschil in levensholing
tussen de oolden vuulber wodt,
2 – et hebben van kiender brengt ni'je verantwoordelikheden mit him mit, die iedere oolder aanders opvat,
3 – wat heurt en wat niet heurt is wat dat eerst echt an de odder komt
as man en vrouw oolden worden; kiender doen een moreel en ethisch appèl
op oolden, waordeur ok et fundamentele verschil in levensvisie tussen
de echtelieden an et locht komt,
4 – kiender staon pattietoeren letterlik tussen beide oolden in,
trekken naor de iene oolder meer as naor de aander, naor gelang wat
heur uutkomt, waordeur oolden vaeke ongewild niet naost mekeer mar
tegenover mekeer kommen te staon,
5 – et appèl dat kiender doen op de oolden is stark en geregeld,
waordeur mar weinig tied, energie en andacht veur mekeer overblift; wat
in schril kontrast staot mit de tied dat et stel oge veur mekeer hebben
kon,
6 – vrouwluden, meer as manluden, gaon zo op in heur rolle as moeke,
dat zi'j heur rolle as vrouwelik ziedzulver hielendal verliezen; een
verschiensel dat et oorspronkelike bestaon van de liefdesrelaosie
hielendal liekt op te heffen,
7 – kiender leren et meerst deur een veurbeeld te nemen an de oolden,
een gegeven dat maekt dat de oolden zels een protte kritisch tegenover
mekeer staon,
8 – niet alliend de goeie eigenschoppen van oolden wodden arfelik
deurgeven an de kiender, ok mit de slechte eigenschoppen wo'n kiender
belast; een verschiensel dat bepaolend is veur de gezinssfeer en oolden
nog naodrokkeliker mit mekeer confronteert,
9 – et hebben van kiender is een dure angelegenhied, wat een iewige
baandige drok legt op beide oolden om maotschoppelik te presteren,
10) et hebben van kiender vragt om (zels)discipline en kontaktueel
altied mar bi'j de les te blieven, wat d'r toe leiden kan dat iene van
beide van de oolden of alderdeegst allebeide de oolden op die twie
punten hielendal deur de körf valen,
en mekeer de hieltied teleurstellen.
Wie disse tien/tiene punten goed tot him deurdringen lat, kan niet
aanders dan tot de konklusie kommen dat et hebben van kiender een
effektieve vorm van relationele zelsmoord is. En et is altemet mar goed
ok dat oolden gien inkeld besef hebben van de gevolgen die et hebben
van kiender mit him mitbrengt. Want dan zol gieniene et in zien heufd
haelen om d'r an te beginnen. Gelokkig bestaot d'r bi'j de meenske de
onweerstaonbere en netuurlike driefvere om him vot te plaanten,
waordeur de emosie et wint van et verstaand, een fenomeen die trouwens
bi'jkaans de hieltied opgeld dot.
De kiender bin van mi'j
Now wodt de hieltied beweerd dat kiender onderling vechten om de
andacht van de oolden, mar zels constateer ik in de meerste relaosies
eerder et omkeerde, jommes dat de oolden mekeer bevechten om wie de
meerste andacht van de kiender krigt. In de relaosie van Carien en Henk
is et niet aanders. Beide jongen bin al laank en bried et huus uut, mar
kan d'r mit regelmaot zoe'n gesprek as ditte plakvienen:
– zij: heb ie mit de kiender praot?
– hij: beide jongen he'k vanmiddag an de tillefoon had.
– zij: belde ie of belden zi'j jow?
– hij: Max heb ik zels beld en Ronald belde mi'j om een artikel deur te nemen. Heb ie nog mit ze praot?
– zij: Max nemt niet op en Ronald lat niks van him heuren.
– hij: moeke hebben ze niet neudig...
– zij: nee, behalven as 't over de centen gaot.
– hij: ie klinken sneu.
– zij: vien ie et gek; et is niet aanders as dat et de hieltied al was...va veur en va nao.
– hij: ie weren veurige weke toch mit allebeide de stad in?
– zij: ja, omreden ze kleren kopen wollen.
– hij: maekt toch niet uut wat de anleiding is, zolange ie mar niet as hielendal overbodig zien wodden.
– zij: ja ja, et zal wel, mar et is krek asof ze jow de hieltied krek wat makkeliker weten te vienen.
– hij: altemet, mar ik waacht ok gienertied af; ik belle mi'j sloeg.
– zij: ja, dat weet ik wel.
– hij: jeloers?
– zij: ach, hool toch op.
Oppesisie
Een aander opvalend fenomeen is dat horken en heksen, grif as 't om de
kiender gaot, welhaost automaotisch tegengestelde pesisies innemen.
Roept de moeke dat et kiend kreers an taofel zitten moet te eten, dan
zal vader verzochten dat zi'j d'r niet zo bovenop zitten gaon moet. As
dan alliend mar menuten naotied de vader iene van de kiender vermaant
dat hi'j niet zomar van taofel lopen mag, dan zal de moeke even lieke
irriteerd opmarken: 'ach, laot dat kiend toch even, hi'j is de hiele dag al wat van slag.' Et is een fenomeen die veur twie
interpretaosies vatbaar is. De positieve interpretaosie is dat oolden
op een netuurlike meniere mekeer in evenwicht perberen te holen. Zi'j
hanteren et poldermedel waordeur gien van beide oolden uutschieten kan
naor een extreem beleid. De negatieve interpretaosie is dat oolden heur
machtsstried via de kiender deurzetten. Ik bin neigd om et laeste
alternatief as verklaoring te zien. Dat is ok de reden waoromme man en
vrouw heur in de opvoeding van de kiender beklaegen over een gebrek an
steun van mekeer.
Zi'j zal zeggen: 'hi'j staot gienertied aachter mi'j,
vaalt mi'j in et bi'jwezen van de kiender of en het niet et geduld om
even te waachten zodawwe oonze irritaosies bepraoten kunnen as de
kiender d'r niet bi'j binnen; zo wodt mien autoriteit konstaant
ondermijnd.' In alles wet hi'j et beter en behaandelt mi'j vaeke krek
zo as zi'j de kiender behaandelt: mierkerig, negatief en ontevreden; as
ik alliend mit de kiender bin, gaot alles op rollegies, mar daor zal
zi'j gienertied wat positiefs over zeggen.' De stried tussen de seksen
kan op disse meniere heftige vorms annemen. De onderlinge verwieten bin
deurgaons zo bietende, dat et mennig relaosietherapeut tot wanhoop
drieven kan. Ok ik kenne mementen dat ik, as getuge van een ruzie in
mien spreekkaemer, et verlet om te janken onderdrokken moet. Gelokkig
he'k vaeker de neiging om in lachen uut te basten, niet as een meniere
om mien zenewachtige spanning of te reageren, mar eerder omreden et
opvoerde drama zo veurspelber is. Hi'j zal zeggen dat zi'j in alles een
perbleem zicht, van iedere mogge een olifant maekt, en nargens van
genieten kan as et om de kiender gaot. Zi'j zal mit liekevule
overtuging anvoeren kunnen dat hi'j him d'r van ofmaekt, gien inkeld
perbleem as perbleem onderkennen wil en de kiender op een goedkope
meniere an him bint deur Sunderklaos te speulen. Tiedens zoe'n
konfrontaosie in mien spreekkaemer moedig ik beide partners meerstal an
om veural deur te vechten, al was et alliend mar om de aander zo te
vermuuien dat aendelik een slag wunnen wodden kan. Want wie een
machtstried voert, wil persé winnen. En veur et behaelen van de weenst
moe'n beide partners d'r wat veur over hebben. As de vrouw an mi'j
vragt of ik d'r echt zo over daenke, dan zeg ik: 'ja, wie zien geliek
haelen wil zal muuite doen moeten om de aander tot inkeer te brengen.'
As de man an mi'j vragt of ik die konstaante stried verstaandig vien,
dan zeg ik: 'nee, netuurlik niet; stried leveren, en zeker as et om de
kiender gaot, is uutputtend, ziekmaekend en sfeerverpestend; verstaandiger is et as man om een
toontien leger te zingen, en de vrouw in heur rolle as moeke te volgen,
te ondersteunen en te bekrachtigen.' Op dat punt ankommen zal de vrouw
zelfgenoegzem lachen en de man wat zoer opmerken: 'o, dus jow trekken
gewoon perti'j veur mien vrouw,' waorop ik dan zeg: 'ja netuurlik; want
as ie et niet doen dan blift mi'j niks aanders over.' Et is niet
ongewoon dat stellen tiedens therapiesessies heur misbaor uteren over
et feit dat ik de naodrok legge op die stried om de macht.
Zi'j zal zeggen: 'et gaot mi'j hielendal niet om de macht, mar vule
meer om een vorm van goeie kommenikaosie, een meniere van ommegaank die
getuugt van respekt van beide kaanten.' En hi'j zal zeggen: 'ik bin ok
niet uut op macht, et ligt alderdeegst krek even aanders; wat ik wil is
dawwe as gezin gewoon wat meer wille hebben kunnen, een vorm van
ommegaank die wat meer locht het, omreden d'r zovule te genieten van
mekeer, zeker as't om de kiender gaot.' En ik zal dan zeggen: 'krek,
jim hebben krek mien geliek bevestigd; jim eigen overtugings en visies
bin zo belangriek dat een stried om et eigen geliek as ienigste
overblift.' En dan gao ik d'r meerstal nog even op in, wat is d'r eins
op tegen om heur wat meer respekt te tonen, en hoe onzinnig is et om
him integen te kommen as hi'j gewoon plezier hebben wil mit jow en de
kiender; jim slaon gien wartael uut, dat is temeensen al hielwat; mar
as jim ontkennen blieven dat et hier gaot om een ordinaire machtstried,
dan zal de oplossing van jim echtelik perbleem veer vot blieven.'
Ontkenning van de macht
Op dit punt ankommen is et de muuite weerd om even stille te staon bi'j
die stried om de macht, en dan veural de ontkenning daorvan. D'r zit
een absurd element in die ontkenning: an de iene kaante wil iedere
partner zien invloed gellen laoten en de aander mitnemen in zien
overtugings, an de aandere kaante zegt hi'j gien invloed (macht)
naostreven te willen. Disse absurditeit het mar iene logische
verklaoring jommes, dat gien van beide partners as machtswellusteling
zien wodden wil, mit naodrok op 'zien'. Aanders zegd: wie eerlik is,
zal toegeven moeten dat hi'j bepaolend wezen wil in de relaosie, mar
niet as dominaant bestempeld wodden wil. Et gaot hier om de
bieldvorming, om et eigen imago: et naostreven van macht in de relaosie
is altemet dan wel an de odder, mar om as overheersend wegzet te wodden
is niet hoe iene overkommen wil.
Et ontkennen van de machtstrid staot
daorom geliek an ontkenning van de eigen verantwoordelikhied, oftewel:
ie kun niet bepaolend wezen willen in de relaosie en toegeliekertied
votlopen veur de verantwoordelikhied die dat mit him mitbrengt. Nog
aanders gezegd: iederiene wil bepaolend wezen, mar gieniene wil de
schuld in de schoenen scheuven kriegen veur zien inbreng, oftewel: 'et
ligt niet an mi'j, mar an de aander.' Zo kan de ontkenning
van de machtstried de al heersende machtstried nog meer oplaaien
laoten. Veur horken en heksen die de machtstried wel onderkennen willen
is d'r locht an de horizon. Want grif as et om de kiender gaot, kan d'r
mar iene bepaolend wezen. En as ik et veur et zeggen hebbe, en dat heb
ik in dit boek, dan is et de vrouw die veurgaot. Zi'j mag zeggen hoe
zi'j et hebben wil. Een betien man moet de hoflikhied hebben om heur ok
die veurrang te gunnen. Ok hier weer is et een kwestie van volgodder.
Want as de man de hoffelikhied opbrengen kan om heur bepaolend wezen te
laoten, dan zal zi'j op heur beurt weer meer genegen wezen om him in
zien weerde te laoten.
Op grond van disse vrouwelike
veurrangspesisie kan dan een gesprek tussen him en heur as volgt
verlopen:
– zi'j: ik wol op zaoterdag even mit vrundinnen de stad in.
– hi'j: en de kiender?
– zi'j: tja, die bin dan veur jow.
– hi'j: oke, dus dan moet ik mien ofspraoke om te tennissen ofzeggen, is dat de bedoeling?
– zi'j: weet ik niet; misschien dat de kiender ok wel mit willen om te tennissen.
– hi'j: dat zol kunnen, ha'k niet an docht; mar dan wi'k ze wel een
betien in de gaten holen en altemet ok mit heur speulen, en dan kom ik
niet zo an mien eigen wedstried toe; misschien is et een beter idee om
mit de kiender naor Frieslaand te gaon; neffens mi'j wodt et mooi weer,
kuwwe saemen gaon zeilen, dat wollen de kiender ok wel es mitmaeken.
– zi'j: ja, gien min idee, behalven dat ik dan ok mit wild hadde; kan
dat niet een aandere keer, kuwwe temeensen mit zien vieren et waeter
op, liekt mi'j wel zo gezellig.
– hi'j: zoaj' et hebben willen; zeg mar wat jow idee is.
– zi'j: Alex het een proefwark aardriekskunde waor hi'j nog niks an
daon het, daor zoj' him mit helpen kunnen en Carien het toezegd om heur
kaemer op te rumen, daor zoj' ok op toezien kunnen.
– hi'j: hmmm, oke dus dan blief ik thuus.
– zi'j: ja, inderdaod.
– hi'j: now ja, oke, nog wat aanders?
– zi'j: ja, et schuurtien moet opruumd wodden, de bosschoppen moe'n
haeld en de tuun meed wodden; ik bedoel, aj' dan toch thuus binnen.
– hi'j: hmmm, ik moet hemmelen, en ie gaon te pierewaaien.
– zi'j: ja, krek.
– hi'j: oke, gien perbleem, mar ik wil wel wat extra anwiezings.
– zi'j: hoe bedoel ie?
– hi'j: now ja, bi'jglieks veur et oprumen van de schure; ik wil niet
dat ie thuuskommen en wat antreffen wat niet de bedoeling was.
– zi'j: oke, dan lopen we d'r now geliek even henne, en leg ik uut hoe ik docht hadde.
– hi'j: best, ik hael even penne en pepier, zoda'k niks an et toeval over hoef te laoten.
– zi'j: goed; trouwens, wat veur plannen heb ie veur de zundag.
– hi'j: nog niks, hoezo?
– zi'j: dan kun ie die invullen zoas ie dat willen; dan neem ik de kiender wel veur mien rekinge.
– hi'j: klinkt goed; laot ik je nog weten.
Et bin veural de manluden die, mit disse veurstelling van zaeken, bange
binnen as slome, mitgaonde sukkel deur 't leven te gaon. Et gaot hier
om een vuulde angst om zien mannelikhied te verliezen, asof zi'j deur
een empathische en mitgaonde holing heur zeggingskracht, heur pesisie
en eigen overtuging hielendal opgeven. Tegen disse beleving is weinig
in te brengen.
Ik bedoele, dat manluden dit zo erveren, is een warkelikhied die niet
bestreden wodden kan. Desalniettemin dient de man, mit zien volle
verstaand, te begriepen dat et opgeven van zien 'ego' een hoger doel
dient, ommes om de harmenie in et gezinsleven te weerborgen.
Toegeliekertied is et van belang dat hi'j beseft dat zi'j, de vrouw, ok
niet op heur heufd valen is. Zi'j wet donders goed wat zien belangen
binnen, wat hi'j op zien verlangliesien staon het, en hoe hi'j tevreden
stemd wodden kan. En as zi'j him integen kommen vuult, dan zal et heur
makkeliker valen om him ok integen te kommen.
Auteur: Drs. Jeffrey Wijnberg (1951)
Vertaeling: Piet Bult (augustus 2026)