Naor Dagboekien

Veurige weke Ankem weke
Reageren: piet.bult@gmail.com
*
Weke 16 (18 – 24/4 - 2005):
*
Zundag (24/4):
*
In allerhaande schrieveri’je -van een gedichien tot an oonze vertaeling van de Biebel- komt de hieltied ien woord (as een rooie draod) opni’j an de odder: "Kwaliteit." Ik wor daor wel es wat ‘onpasselik’ van. De maeker van een wark –wat dat ok wezen mag- is himzels (m/v) gewoonlik vaaste wel bewust van et maeken van een bepaolde kwaliteit. Dat wil niet zeggen dat de hoogste kwaliteit altied naostreefd wodt of wodden moet! Hoevule rommel, rotzooi, troep wodt d’r wel niet maekt (en verkocht) dat toch een bepaolde kwaliteit het mar misschien wel niet de hoogstmeugelike? Is een botien dat maekt is van iezer mit een dikte van (wel) drie centimeter beter as een botien dat maekt is van iezer mit een dikte van (mar) drie millimeter? Et hangt d’r mar vanof waor as et botien veur bruukt wodt, neffens mi’j. En is dat botien per definitie van een betere (hogere) kwaliteit as dat botien maekt is deur volk mit een protte titels veur of aachter heur naeme of linties op heur bost? Nee, onzin vanzels. As et an zien (wel of niet veurof) stelde doel voldot dan het et (voldoende) kwaliteit! De (domme) vraoge moet dan meerstal ok niet wezen: Het et wark kwaliteit? mar vule eerder: Voldot et wark an een (de) bepaolde verwaachtings? Van Dale geft dat ok zo an. Want wat is kwaliteit eins?

Neffens de dikke Van Dale:
(1) bepaalde gesteldheid, hoedanigheid, mate waarin iets geschikt is om voor een bepaald doel gebruikt te worden => soort
(2) goede eigenschap
(3) hoedanigheid, functie
(4) [spel] het verschil in waarde tussen bv. een toren en een paard of loper [in het schaakspel]

Neffens et Nederlaanse normen instituut (NEN EN ISO 8402): Geheel van kenmerken van een entiteit dat betrekking heeft op het vermogen van die entiteit om kenbaar gemaakte en vanzelfsprekende behoeften te bevredigen.

Van Dale is dudelik: Een wark moet de kwaliteit hebben om veur een bepaold doel bruukt wodden te kunnen. Et Normen Instituut zicht et wat ‘technischer’ en splist et op in een vanzelfsprekende en een kenber maekte kwaliteit.

Een verhaandeling:

Et woord 'kwaliteit' ligt tegenworig op iederiene zien lippe, zo liekt et wel haost. Al dan niet volgd deur woorden as 'zorg', 'systeem', 'beheersing', e.z.v. En hoewel iederiene etzelde woord 'kwaliteit' bruukt, is et mar de vraoge as iederiene daor dan ok etzelde mit bedoelt of d'r mit veur ogen het. D'r bin in de loop van de jaoren, een hiele protte definities van et begrip 'kwaliteit' geven. Al die definities hebben vaeks wel een keern van waorhied, mar elk het ok zien beparkings in et gebruuk. Een eerste definitie van kwaliteit die in een protte gevallen bruukber bleken is (mar uutaenlik ok dezelde 'makke' het as de al eerder nuumde) is disse:

Voldoen an de verwaachtings van de klaant.

Mit disse definitie kan et begrip kwaliteit aorig goed uutwarkt wodden. De definitie gelt veur de hiele organisaosie. Kwaliteit is dan ok niet veurbeholen an ofdelings of meensken die drekt kontakt hebben mit de klaant. Et is wel zo dat disse meensken of ofdelings de kwaliteit uutaenlik waormaeken moeten zullen. Dat kun zi'j trouwes niet as zi'j heur wark niet goed doen kunnen, bi'jglieks deurdat ze verkeerde materiaolen of verkeerde infermaosie anleverd kriegen, of dat dat te laete gebeurt. Om dan ok an de verwaachtings van de klaant (van buten de orgenisaosie) voldoen te kunnen, moeten heur interne leveranciers (van binnen de orgenisaosie) de goeie produkten of diensten leveren. Zi'j bin dus de (interne) klaant van de interne leverancier! Ditzelde gelt vanzels ok weer veur die interne leverancier, e.z.v. Et begrip 'klaant' het dan ok niet allienig betrekking op de externe klaant (de man mit de geldbuul), mar ok op de interne klaant. De definitie van kwaliteit moet dan ok lezen wodden as:

Voldoen an de verwaachtings van de interne en de externe klaant.

De klaant (liekewel intern as extern) zal hiel expliciet wezen in et benumen van een tal van zien verwaachtings. Bi'jglieks: de kleur en 't medel van de auto, de wieze waorop de arbodienst de verzuumbegeleiding dot. Een tal aandere verwaachtings vint hi'j zó vanzelfsprekend, dat hi'j d'r zels niet iens an daenkt om ze te numen, of omreden hi'j daenkt dat de leverancier ze toch wel snapt. Bi'jglieks: dat de auto een reserveviel het en een goedwarkende rem- en stuurinrichting, of dat de arbodienst mit goed opleide verpleegkundigen en dokters warkt en op een heldere wieze kommuniceert. De verwaachtings die een klaant wel nuumt bin 'makkelik', krek deurdat ze expliciet maekt wodden. D'r hoeft 'allienig mar' zorgd te wodden dat et produkt of de dienst daoran voldot. De verwaachtings die de klaant níet weten lat bin vule lastiger. Zolange d'r an voldaon wodt zal de klaant him niet heuren laoten. Wodt d'r liekwels niet an voldaon, dan is Leiden in last. Excuses van de leverancier: 'wi'j wussen niet dat jow dat wollen', wodden ofwezen: 'et is toch logisch dat ik dat d'r bi'j verwaachtte!'. De leverancier van een interne of externe klaant moet dan ok de hieltied slim allat wezen op disse vanzelfsprekende verwaachtings. Et kan daorbi'j wel es zinvol wezen om die vanzelfsprekende verwaachtings expliciet te maeken, en d'r dus uutspreuken verwaachtings van te maeken. De definitie van kwaliteit kan dan ok nog es verdudelikt wodden:

Voldoen an de uutspreuken en de vanzelfsprekende verwaachtings van liekewel de interne as de externe klaant.

Et niet voldoen an de verwaachtings van de klaant resulteert dan vaeks ok in een ontevreden klaant. D'r is dan gien kwaliteit leverd. De klaant komt niet weeromme. Wodt an alle verwaachtings voldaon, dan is de klaant liekwels ok nog mar 'neutraol tevreden'. Hi'j zal in principe wel weeromme kommen, mar is ok relatief makkelik te paaien deur een konkerent. Hi'j zal ok drekt niet van de daoken lopen te roepen dat hi'j zoe'n goeie leverancier het.

As d'r méér leverd wodt dan de klaant verwaacht hadde, dan ontstaot d'r een hiele aandere situaosie. Veural as dit konsekwent gebeurt. Dit 'meer leveren' zit trouwes haost altied in zaeken die niet drekt et vraogde produkt of de vraogde dienst angaon: deur twie reservevielen bi'j een auto te leveren, of d'r ongevraogd een anhanger bi'j weg te geven, levert bi'j de klaant eerder et gevuul op dat hi'j een inferieure auto kocht het, of tevule betaeld het, as dat hi'j now extra tevreden is. Hi'j is wel extra tevreden as hi'j bi'j zien ni'je auto een 10-rittekaorte krigt veur een goeie autowasstraote, of as de postbode zien post in een plastieken poedegien dot omreden et regent en de brievebusse al hielendal volzit. In dat soorte van gevallen is de klaant in meerdere of mindere maote geneigd om reklame veur et bedrief te maeken. En hi'j is minder vlogge geneigd om naor de konkerent te lopen. Et lastige is trouwes weer dat de klaant an de extragies went. Bi'j de dadde auto die hi'j koopt verwaacht hi'j eins die 10-rittekaorte. Et is een vanzelfsprekende verwaachting wodden. Dat betekent dat d'r wies ommegaon wodden moet mit die extra's. Ze bin wel hadde neudig, mar d'r moet veurkommen wodden dat et willekeurig gebeurt. En d'r moet de hieltied wat ni'js bi'j bedocht wodden, om die klaant de hieltied mar opni'j et (terechte) gevuul te geven dat d'r wat meer veur him daon wodt as dat strikt neudig is. (Dit vraogt om een systemaotische anpak; d'r is een kwaliteitssysteem neudig). Opni'j kan de definitie van kwaliteit uutbreided wodden:

Krek wat meer leveren as voldoen an die de hieltied toenemende uutspreuken en vanzelfsprekende verwaachtings van liekewel de interne as de externe klaant.

Uut disse verhaandeling mag zolangzemerhaand dudelik wodden wezen dat kwaliteit dan ok niet et 'goolden raantien' is. Een Mercedes is niet per definitie een auto mit een hogere kwaliteit as een Lada. Een penne van MB (Mont Blanc) is niet per definitie een penne mit een hogere kwaliteit as een BIC. Wat een kwaliteitsauto, -penne, e.z.v. is, is hielendal ofhaankelik van de (verwaachtings van de) klaant. De definitie van kwaliteit hoolt dan ok in dat kwaliteit in ieder zien daegeliks wark niet dat extra's is, dat wat bovenop et 'gewone wark' komt. Nee, kwaliteit is ieder zien wark!

Mien konklusie nao disse verhaandeling:
Daorom wor ik dan ok zo ‘onpasselik’ van et ievige gezever over kwaliteit, mit veurop et gezeur over kwaliteit deur (de direktie van) de Stellingwarver Schrieversronte die -naost heur gezever over kwaliteit- de hieltied de mond vol het over anvieteren, en zo. De sSr is toch op veurhaand gien klaant veur een Biebel. Nee, oonze klaanten bin een stel thuusgebrukers, een peer doomnees en dat soorte ‘gewone’ meensken. Diezelde sSr zol ok es wat meer ommedaenken geven kunnen (moeten) an disse verhaandeling van et begrip kwaliteit in heur eigen wark. Mar nee, de sSr het bliekber gien klaanten mar schrift (en dot) allienig wark veur heurzels as klaant. En om die reden vien ik de sSr dan ok een ‘incestueuze klup’.

As toegift (extra’s op disse verhaandeling) nog een stokkien wa’k doedestieds bi’j et Startschot op 26 juni 2004 in de karke van Berkoop bruukt hebbe:

"Jow opzet liekt mi'j nog niet zo gek toe", zee iene (red.: Ds. Dr. Rienk Klooster) tegen mi'j, doe hi'j wat van mien vingeroefenings zien had. En hi'j zee ok nog "en ie hebben een aorig goed gevuul veur et Stellingwarver idioom". Een aander (red.: Johan Veenstra) zee: "Zoe'n kerwei, dat moet wel goed vanzels, aanders is 't beter daj' d'r niet an beginnen." Aj' die twieje dan zo heuren, dan hej' al vlogge een overdaod van twiefels in je heufd, dan slat je de schrik warkelik om et hatte. Waor begin ik an? Now, en as dan de nood op zien hoogst is dan is 't krek as Hogerhaand zels ingript. Dan koj' opiens iene tegen (red.: Perf. Dr. Anne van der Meiden) die tegen je zegt: Biebelvertaelings, och, daor wodt al jaorenlaank over praot, et meerste deur de bekende stuurlu. Weej' wel wanneer jow vertaeling goed is? vreug de man, en gaf d’r drekt ok zels et bescheid mar bi’j. Hi'j is goed as iezels vienen dat'ie goed is. En daor holen Frank en ik oons mar mooi an vaaste.

Wi’j hebben dan straks, awwe hielendal klaor binnen, ok liever dat Klooster, Van der Meiden en een hiel stel thuus- en aandere gebrukers oonze vertaeling goed (van kwaliteit) vienen as Veenstra of de sSr en consorten.

Reakties op dit stok (positief of negatief) bin hatstikke welkom op: Info@Stellingwerfs-Eigen.nl

*
In de Liwwadder las ik dat ze de S&S (Sneon & Snein) bi’jlaoge aorig over de kop haelen willen. Et ston d’r niet mit zovule woorden mar ik heb begrepen dat ze mit et Klunderen van Karst opholen willen en dat Johan zien Klunderen verhuust naor de deensdagskraante en dan ien keer in de veertien daegen.
*
*
Zaoterdag (23/4):
*
Gisteraovend wodde mi’j de Friesland Post anbrocht. D’r ston een aorig stokkien over Stellingwarf in en oons Stellingwarfs Eigen ("Stichting Het Stellingwerfs Eigene") wodde d’r hatstikke positief in nuumd deur Pieter (die hoed die staot him niet, vien ik). Netties! Die Henk van der Veer die et stokkien schreven het is een Sneker (i-dagboekien en aemel) kammeraod van Johan V.
*
Via die hoed van Pieter kwam ik op ‘Iezeren hoed’ ok wel ‘Gossan’ dat veurkomt in ‘Limoniet’ (komt van et Griekse 'leimoon' en dat is gröslaand). De naeme die vroeger geven wodde an 'hydrateerde iezeroxide' mit (veur de liefhebber) de formule 2Fe2O3.3H2O. Laetere onderzukings hebben uutwezen dat et meerste materiaol dat 'limoniet' nuumd wodde, eins 'cryptokristallijne goethiet' is mit 'geadsorbeerd of capillair waeter'. Limoniet kan ok bestaon uut verhadde sjeli'j, die dan behalven uut goethiet ok uut 'cryptokristallijne lepidokrokiet' of seins uut 'hydrateerde hematiet' bestaon. Now, dan lus ie toch gien atepoelen meer uut de (Stellingwerfs Eigen) tuun…!

*
As vervolge op et stokkien ‘lopen’ van gister kreeg ik vandaege nog wat naostuurd deur perfester dr. Westwarfstra uut Meneukeburen veur de Taelrebriek:

Et warkwoord nemen het pattie betekenissen. Op et eerste plak betekent et warkwoord daj' wat tot jow nemen wat eerst van een aander west het. Twiedens daj' mit een bepaolde situatie leven moeten of niet (nemen zo ’t is). As dadde kuj' zeggen dat iene een bepaold voertuug of de bienewaegen nemt. Of daj’ je neumen vulen. Aj' dit letterlik nemen, bi'j' as vrouw wel een geloksvoegel of slachtoffer, dat is mar krek hoe aj't bekieken of wat de haandelings west binnen. Hier nog wat veurbeelden: Hi'j nam et boek ofschoon zien vrouw dat niet nam, waarop hi'j schrutel de bienewaegen nam waordeur zien vrouw heurzels neumen vuulde. Hi'j hadde de vri'je trap neumen mar de tegenstaander nam dat niet, waorop de tegenperti'j zien beklag bi'j de scheidsrechter dee en disse vot-en-daolik de bienen nam. Naodat de maniak de bienen van de vrouw neumen had, wodde hi'j ommevaemd deur de pelisie en nam hi'jzels de bienen. Hi'j nam de vrouw even appat omreden hi'j de vrouw nemen wol mar dat nam de vrouw niet en doe nam zi'jzels de bienen. "Et is beter om te geven dan om te nemen", zee de man tegen de vrouw naodat hi'j heur neumen had. "Oh ja?", zee de vrouw die heur neumen vuulde. As jow je goed neumen vulen kuj' altied even een briefien naor Rita schrieven, misschien nemt ze dat wel an.

*
En de rest van de tied vandaege mit Job in de weer west… Morgen op dit stee een uutgebreide studie over ‘kwaliteit’. An alle kaanten (Perveensie, Gemienten en de Schrieversronte) wodt d’r op veurhaand slim twiefelt an de uutaenlike kwaliteit van oonze vertaeling van de Biebel. Neffens mi’j hebben ze trouwes gien benul wat kwaliteit eins precies is.
*
*
Vri’jdag (22/4):
*
Stel, ie beginnen an een groot kerwei, bi’jglieks et vertaelen van de Biebel. Stel, ie bin een jaormennig en zoe’n 25.000 warkuren veerder en opiens klaor mit je wark. Eins zoj’ de kostpries dan berekenen kunnen deur die 25.000 uren maol (zeg) 25,00 euro uut te rekenen; dat is zoe’n 625.000 euro. Dan staot alles netties poetst en glimmend op een flodderschiefien en dan bliekt d’r toch niet al tevule vraoge naor te wezen. Noa een maond of wat wil een persoon (zeg) een doomnee wel 100 boeken kopen mit die inhoold van et flodderschiefien. Et maeken (drokken / inbienen) van ien zoe’n boek kost (zeg) 200 euro. Et is in de biebelverkoopwereld een gegeven dat ien zoe’n boek eins niet meer as iene dagure (8 x 25 = 200 euro) kosten mag. Wat moej’ disse doomnee dan rekenen…?
Oplossing 1: Gewoon de (100 x 200) 20.000 euro veur 100 boeken en veerder mar zien en ofwaachten.
Oplossing 2: 625.000 + 20.000 = 645.000 euro (=warkelike kostpries).
Oplossing 3: Doe mar 100 euro et stok = 10.000 euro en d’r dan straf op toeleggen.

Stel, een hiel netties Hotel zol zeggen: Ik wil de helte van kostpries wel sponseren mar dan moet oons logo d’r brieduut aachterop. Zoj’ dat as maeker dan doen…? Stel, een hoeretente, sorry, bordeelbedrief wil de hiele kostpries wel sponseren mar dan moet d’r ok een fleurige foto mit een waarm bi’jschrift aachterop. Zoj’ dat as maeker dan doen…? Mien persoonlik bescheid staot morgen riekaans in de Liwwadder…
*
Vandemorgen wo'k even een halfuurtien te lopen. Daor moej' trouwes es mit in de hangmatte liggen gaon, hoe aj' wel niet allemaole aenties te lopen kunnen. Ofhaankelik van de omstaandigheden en de snelhied wodt lopen vaeks aanders nuumd. Ik hebbe even beld mit perfester dr. Westwarfstra uut Meneukeburen en die had wel een hiele haandvol veurbeelden:

biezen = mit grote passen lopen
darren = henne-en-weer lopen
doodlopen = haddelopen tot daj' d'r bi'j daelevalen
deurstappen = lopen zonder op te holen
draeven = haddelopen (meerstal zegd van dieren)
drentelen = zonder doel lopen (as een kiepe zonder kop)
dribbelen = mit kleine passies lopen
haddelopen = (hiel) vloge lopen
hompelen = wat kreupel lopen
iesberen = rusteloos henne-en-weer lopen
klossen = lopen zonder de bienen op te tillen
klunen = mit scheuvels onder lopen
kreupelen = kreupel lopen
kroepen = op hanen en kni'jen lopen
kuieren = kalman lopen
laveren = zigzaggende lopen
marcheren = lopen in odderverbaand
pikkelen = wat hinkelend of hadde lopen
potienbajen = deur et waeter lopen
scharrelen = henne-en-weer lopen (zegd van kiepen)
schrieden = mit weerdige passen lopen
schoffelen = hiel langzem lopen
schoefelen = hiel langzem lopen
sjokken = langzem lopen
sjouwen = mit inspanning lopen
slaopwaandelen = lopen wiels aj' slaopen
slenteren = rustig lopen
sliepen = zonder doel lopen
sloffen = lopen zonder de bienen op te tillen
slungelen = wat slingerende lopen
sprinten = ekstra hadde lopen (mit vaosie uutaende zetten)
stappen = mit vaaste tred lopen
steltlopen = op stelten lopen
stiefelen = mit grote passen lopen
stieren = lopen zonder op of omme te kieken
strompelen = wat gebrekkig lopen
sukkelen = moeilik lopen (vaeks) deur oolderdom, ziekte of blessure
trekkebienen = gebrekkig lopen
tippelen = mit korte passies lopen
treden = literair lopen (fig.)
trippelen = mit kotte passies lopen
trippen = mit kotte passies lopen
tunen = mit grote passen lopen
waachtlopen = lopen en uutkieken
zaklopen = een soort van hupsen mit de beide bienen in een zak

Nog wat moeilik te vertaelen Nl. loperi'je:
hollen = hadde lopen
ijlen = hadde lopen
rennen = hadde lopen
snelwandelen = hadde lopen
stormen = hadde lopen
voortschrijden = deurlopen
wandelen = kuieren veur je plezier

Now ja, en dan kan waeter lopen, een mesiene kan lopen en een buffet kan lopen, en gao zo mar deur…

*
Vandemiddag he’k even naor Zuudwolde west. Het niks opleverd, allienig mar kost. De reiskosten en twie ijsko’s onderweg. Onderwegens trof ik een man die vertelde dat hi’j mit zien laeste jaor doende was… In ién keer had ikzels niet ien inkeld klein perbleempien meer.
*
*
Donderdag (21/4):
*
Gistermiddag he’k even naor Eanske (Enschede) west. Mooi volk in een mooie wereld, daore. Veurdaj’ et deur hebben is ’t alweer laete. Ik was dan ok al een mooi aende in de aovend eerst weeromme. Op die weerommereize bin ‘k bi’j Hoogevene van de grote weg of gaon en binnendeur over Dwingel, Diever, Zorgvlied en Else naor huus toe gaon. De krentebomen zollen zo mooi bluuien was mi’j beloofd. Niks van zien, zal wel niet waor wezen of ’t was al te duuster.
*
Doe ‘k thuuskwam lag d’r een hiele staepel aemelties en een nog grotere staepel kraanten op mi’j te waachten. Eerst de aemelties mar even ofwarkt. Mit de kraanten bin ‘k tot roem twie ure in de weer west en doe wa’k d’r nog niet deur. De eerste kraante die ‘k in hanen kreeg was een Info-kraante van de PvdA fraktie in Oostaende. Op de veurziede een verhael van Karst in ’t Stellingwarfs. A’k roegweg telle dan kom ik tot een vierhonderd woorden. A’k nog es roegweg telle dan kom ik tot zoe’n veertig fouten of deengies die veur etzelde geld aorig beter kund hadden. Aorig idee dan ok mar stro-min uutvoerd. De hiele inhoold van et stokkien het mi’j ok niet raekt dat veur de PvdA gao ankem jaor vaaste niet naor et stemhokkien.
*
Vandemiddag op theevesite west bi’j de baentiesmannen van Oostaende en praot (van gedachten wisseld, hiet dat bi’j heur) over et taelbeleid. Groot gebouw, mooi weer, aorige meensken, kun d’r niks mit…
*
De iesbaene bi’j oons is ok weer los. Et was dan ok mooi deuj weer. Dat was et gister in Eanske ok mar daor he’k gien iesbaene zien. Zal wel niet los west hebben.
Staot een deure now los of staot’ie eupen?
Kuj’ een auto drokken of doej’ dat allienig mar op ’t husien?
*
*
Woensdag (20/4):
*
D’r bin van die deengies die ‘k mar nooit begriepen zal, bi’jglieks:
in et Nl. woord apparaat dat wodt in ’t Stell. apperaot, appartement wodt appattement mar apart dat wodt appat. Waor bin ‘k an begonnen… Of zollen die Nederlaanse woordemaekers niet goed wies wezen?

*
De webstee van de sSr wodt de laeste tied aorig aktueel holen, zag ik. Zol ’t hulpen hebben da’k et es nuumd hebbe…? Die van Karst nog de hieltied niet…! Aj’ tegenworig "Stellingwarfs" Googlen dan staon mien Woordeliesten alderdeegst boven de webstee van de sSr. Mit "Stellingwerfs" komt de sSr amper in beeld…! Jonges van de sSr, doe d’r es wat an…!
*
Ik kreeg vandaege ok een alderaorigst dagboekien van een aachtergatsnefien van een goeie kunde.

Maendag:

Sunderklaoskedogies ophaeld bi'j mien opa en oma; alliend knikkers kregen. Stom speulgoed. Hebbe de knikkers op ‘e trappe legd. Oma is naor beneden sodemieterd. Niet arg, oma is toch al oold en versleten. D'r weren gelokkig gien knikkers kepot. Oplawiebes kregen, mit knikkers speulen mag niet.

Hiele mooie dag had. Hebbe mien nichien Suzy ok troffen op de begraffenisse van oma. Hiele dag doktertien speuld. Mamme kwaod, pappe kwaod, tante Angel kwaod, Suzy niet. Hebbe een oplawiebes kregen. Doktertien speulen mag niet. Een vak leren is verboden.

Deur et huus henne sukelaodekorrels struuid. Pappe daenkt dat et moezestronties binnen en het twie moezevallen kocht. Ik hebbe de moezekorrels opeten. Mamme vul flauw. Hebbe oplawiebes kregen. Lekkere sukelaodekorrels eten is verbeuden.

Hebbe veur 20 knikkers een hiele mooie witte moes kregen. In een deusien verpakt en as kedo an mamme geven. Mamme slim bliede. Doe ze et pakkien eupenmaekte begon ze te gillen en is ze flauwvalen. Pappe weer hiel kwaod. Hebbe een oplawiebes kregen. Kedogies geven is verbeuden.

Pappe sleut me op in de kelder. Dat vun ik niet slim. Hebbe van de eerpels petatties sneden om mamme te helpen. Zwaor wark, wel 50 kilo sneden. Hebbe oplawiebes kregen. Mamme helpen is verbeuden.

Pappe sleut me op zolder op. Dat was ok mooi. Hebbe pappe hulpen mit de dakgeuten schone te maeken. D'r stonnen een protte meensken op ‘e straote te kieken. De braandweer het mi'j hulpen om weer van et dak of te kommen. Pappe kwaod, hebbe oplawiebes kregen. Pappe helpen mag niet.

Pappe sleut me now op in et tuunhusien. Hadde et koold en hebbe een vuurtien stookt. De braandweer is weer kommen. Toffe lu, ze spuiten alles nat. Weer een oplawiebes kregen. Waarm hebben is verbeuden.

Wol de braandweer nog wel es weer zien. Hebbe ze beld en ze bin drekt kommen. Mamme kwaod en braandweer ok. Hebbe een oplawiebes kregen. De braandweer graeg zien is verbeuden.

Stille dag vandaege. Hebbe niks daon. Mamme hiel ongerust en vervelend. Niks doen is niks an en eigenlik verbeuden.

Op bezuuk bi'j opa west. Doe hi'j me staon zag kreeg ie schoem om ‘e mond. Mamme sleut me op in de keuken. De stoelen van opa weren vusen te hoge. Hebbe ze een betien kotter maekt mit de zaege van opa, nou kan ‘k d’r mooi opkommen. Mamme kreeg ok schoem om heur mond. Hebbe oplawiebes kregen. Opa helpen is verbeuden.

Mit pappe naor de kleniek west om opa en mamme te bezuken. D'r is wat kepot an de zenen. Meugelik een femiliekwaol. Dokter steuk mit ‘n naelde bi'j mamme in de aarm. Ikke mit een aandere naelde die daor lag die stouterik dwas deur zien witte jasse henne in zien gat prikt. Dokter kreeg ok schoem. Hebbe een oplawiebes van Pappe kregen. Mamme huden is verbeuden.

Alles is verbeuden daenk ik, behalven kleine kiender oplawiebes geven.

*
*
Deensdag (19/4):
*
Ik kreeg vandemorgen dit passebericht toestuurd:
Reetsum (PNP) van oonze verslaggever Gurbe van ‘e Gediek: Husiespepierrollefebriek de Gats-Rolle wil husiespepier maeken en in de haandel brengen, milieuvrundelik bedrokt mit ni’jgies uut oolde edisies van de Ni'je Stellingwarver. De direktie van de febriek daenkt dat meensken die veur een grote bosschop even zitting holen, wel es wat te lezen hebben willen zonder daorveur een kraante, boek of tiedschrift naor et husien mitnemen te hoeven. Ok daenkt de direkteur Jaap Brunastreep hiermit in de Stellingwarven de omzet verhogen te kunnen. Zoe'n husiesrolle mit bi’jglieks spannende verhaelen van o.e. de Stellingwarver Spannende Schrieversklup (3-S) kan, zonder dat d'r et gat mit ofveegd wodt, nao de bosschop zomar op een bulte op de vloer liggen blieven. De zelsbenuumde beroemde en beruchte schriever en dichter Johan V. zal vraogd wodden as zien meerst spannende verhaelen ok ofdrokt wodden meugen op dat husiespepier tussen al dat oolde ni'js. D'r zullen riekaans ok meensken wezen die d'r sowieso een kick van kriegen as ze heur gat mit zoe'n verhael ofvegen kunnen, alderdeegst zonder et eerst te lezen.

*
Nog een bericht van oonze verslaggever Gurbe van ‘e Gediek "Verkoolden pelisie maekt uutglieder".

Snotebel ( PNP): De plaetselike pelisie Herman Dad maekte een uutglieder over zien eigen snotte die mit bakken toegelieke uut zien neuze kwam. Op ‘e hoeke van de Heufdstraote en de Karkelaene raekte hi'j deur die gladde mit een smak op de grond. Hi'j moet van de dokter meenstens een weke et bedde holen. Herman zee dat dit him wel goed uut kwam omreden hi’j toch niet van doel was et bedde weg te doen.
*
Maendag (18/4):
*
Vri’jdag ha’k oons even wat krentepoffies mitneumen bi’j de bakker. Doe we ze gister bi’j de koffie hebben zollen bleek dat d’r gien krenten in de poffies zatten. Dat ik bin vandemorgen eerst weer naor de bakker west. Ik zee tegen die mevrouw "Mevrouw, d’r zitten gien krenten in de krentepoffies." "Now," zegt dat meenske "d’r zitten toch ok gien honnen in honnebrokken?" Tsja…
*
Ik kreeg vandaege ok een rap-lietien toestuurd van Ali B. Doe'k et deur mien vertaelmesienegien haelde maekte die dit d'r van:

Oonze grootste schriever dat is toch (Jo)Han V
as hi'j et gemiddeld dot dan is hi'j Han Deursnee
as kleinste is et Han Pigmee
hyperaktief dan wodt et Han Adhd
en in de perblemen is Han Puree
bi'j et lezen en schrieven is et Han Abc
die daegeliks deur de kraante dat is Han Abonnee
as hi'j een protte poesten het dan het Han Acne
an 't aovendeten is et Han Diner
in de kroeg daor numen ze him Han Kefé
as hi'j es wat grappig dot dan is et Han Kaberetier
an de dunne is hi'j Han Diarree
in de braand is et Han Flambe
as hi'j dot waj' zeggen dan is Han Gedwee
as hi'j 't veur 't geld dot is'ie Han Prostitue
uut de aachterhoeke is hi'j Han Enschede
en as'ie tript dan is et Han Lsd
as'ie niet tevule zeurt dan is Han Tevree
as'ie et netties vraogt dan is et Han Aub
in de karke is Han Dominee
op et straand is Han an Zee
in de kraom is et Han van de Wee
as'ie van beesten hoolt dan is'ie Han Vee
as'ie niet van koffie hoolt dan is et Han Thee
mit vrouwelike trekkies is'ie Han Snee
die altied aachteruut moet dat is Han Plee
die ongesteld is dat is Han Ob
as'ie niks wil is et Han Nee
as'ie homusueel is dan is Han Gay
in de winter is et Han Slee
niet mit een aander mar hi'j dot et mit mi'j
as'ie tovert dan is et Han Fee
mit een steulen auto is et Han Bmw
die van vuvenzestig is Han Aow
as hi'j een protte bidt dan is et Han Pray
die d'r niet toe doet is Han Nvt
mit een spuitbusse is et Han Pepperspray
een goedkope beller is Han Tele2
mit vleis an stokkies is et Han Saté
alienig dan is Han Privé
veer vot dat het Han Heimwee
die zonder wark is Han Ww
een betien drieven dat dot Han Aléz
en et ofwasken dat dot Han Corvee
die gien ja zegt dat is Han Nee
as'ie'm goed vuult dan is Han Oké...
Dit gaot zo nog een hieltied deur mar mien pepier is op…!
*
Ik kreeg ok nog een aemel over Witte Wieven mit de vraoge: Wet Lieve Rita daor ok et ien en aander van?
Now is disse Rita gezellig hoogblond mar ze het vanzels wel femielie bi’j de Witte Wieven. Witte Wieven, Witte Vrouwen, Witte Juffers of ok wel lochtgeesten vertonen verwaantschop mit elfen en heksen. Zi'j bin in haost hiel Europe wel bekend. In Nederlaand veural in de oostelike perveensies. Ze zollen vaeks wat boosaorig wezen en heur slachtoffers aachternao zitten mit laansen, bielen of heerspitten mar ok zollen ze (o.e. in Frieslaand) verdwaelde meensken de weg wiezen. Liekas de eerdmannegies wonen ze onder de grond, waor ze schatten bewaeken. In dat geval heuren ze trouwes tot de eerdgeesten. Verwaantschop mit Holda de doodsgodin en heur dieneressen is niet hielendal wisse. Bekend is de Witte Wievekoele bi'j Lochem in Gelderlaand.

En dan die Vrouw Holda. Bi'j oons vaeks beter bekend as Vrouw/Frau Holle (Scandinavië: Fru Marke of Fru Gode). Zi'j waekt over spinnen en straft luie spinsters. Vrouw Holda wodt ok wel mit netuurverschiensels in verbaand brocht. "Vrouw Holle schudt heur bedde op", wodt wel zegd as et sni'jt.

*
Now ja, en dan hewwe nog Witte waeterkers, Witte-boordekriminaliteit, Witte berg, Witte bloedcellen, Witte bonen, Witte aronskelk, Witte dame, Witte huus, Witte mieren, Witte huud, Witte dolfijn, Witte peerd, Witte streep-effekt, Witte fosfer, Witte amoer, Witte tijger, Witte brigade, Witte sukelaode, Witte dieze, Witte diarree, Witte donderdag, Witte dwerg, Witte gardes, Witte Hunen, Witte Ibis, Witte juffers, Witte Jura, Witte kandie, Witte Kaproenen, Witte klokvoegel, Witte Klooster, Witte krodde, Witte rotte, Witte lelie, Witte Mars, Witte mieren, Witte moerbeieboom, Witte moes, Witte muskaotdoeve, Witte neushoorn, Witte onschuld, Witte Paters, Witte eenden, Witte pokken, Witte pulpa, Witte raepen, Witte raeven, Witte roest, Witte rum, Witte schaop, Witte stienkool, Witte stip, Witte stof, Witte tempel, Witte terreur, Witte toren, Witte vliege, Witte vloed, Witte waeter, Witte watten, Witte wottel, Witte zee, Witte Dirk, Witte broodsweken, Witte…, no ja, ie kun haost alles wel een wit kleurtien geven vanzels.
*
Ik mos d’r nog even naor kieken mar dit zol iene van mien keunstgedichten west hebben veur et projekt ‘Bomen over kunst, Kunst over bomen, van Landschapsbeheer Friesland’ i.s.m. de Eupen Stal in Berkoop. Ik hebbe mi’j vanwege et zi’jgien dat sSr hiet, bescheiden weeromme trokken dat now kan’k ‘m hier wel kwiet.
*

boom
saturnusteken
je stamme die takken
in top as een kroon dreegt
daoromme bi'j' dan ok een boom
hoolterige vruchtdregende plaante
lobbies van iene twieje of blote zaoties
palmboom loofboom naeldeboom
cambium mit keern en spint
zonder boom dan hewwe
toch gien leven
kastboom
veerboom
pienboom
slagboom
langboom
pereboom
laedboom
wezeboom
appelboom
ekkelboom
disselboom
neuteboom
denneboom
wiezeboom
sparreboom
liendeboom
kepokboom
keunstboom
flewielboom
proemeboom
sepiepenboom
karkhofsboom
keunstkastboom
piet bult 2005 ni’jberkoop