Naor Dagboekien
Veurige weke Ankem weke
Weke 46 (8-14/11.2004):
Zundag (14/11):
De hiele dag beneden Rotterdam ommezwurven.
Zaoterdag (13/11):
Wat een drokte vandaege, wat een drokte. En dat veur een zaoterdag…
Ik kreeg vandaege ok een aemel van Meijer uut Dalen (Drente) die
zuukt de volledige tekst van een oold (opzeg) vassien dat zien moeke
van 95 uut heur geheugen opdiepte. Meijer wil et vassien graeg weer
hielendal kompleet en dan et liefste in geef Stellingwarfs hebben. Veur
een groot pat he’k et al even (hiel roegweg, haost letterlik) veur him
ommezet mar ik kenne et vassien niet. Now zuuk ik dan ok lezers die op-
en anmarkings of anvullings weten bi’j disse tekst:
In Steenwiek was ´t elfduzend mark en Jan-Boer wol d'r es weer vandeur.
In 't naojaor is d'r weing wark en dan het een boer de tied d'r veur.
Om es uut te gaon en zien zinnen te verzetten zo ´t hiet,
De bouw is daon, de oogst is binnen en dan hindert zoe´n verzettien niet.
Ik zal mar niks tegen Triene zeggen daenkt Jan, want dan wil ze ok nog mit.
Ik zal zien, et zo te overleggen, da´k vot gao as zi'j an ´t melken zit.
Want aj' mit vrouwlu uut gaon willen, dan kom ie nooit klaor op tied
´t Is geld versneupen en geld verspillen dat mark ie laeter tot je spiet
En mit de pret, ´t is ´t leukste niet, ´t is bewonderen en begeren en veur
alle winkels blieven staon
´t Bin mooie lappies, mooie kleren, ´t is kieken, kooplust nooit voldaon
´t Is prullen kieken en prullen kopen, dat mark ie leater tot je spiet.
En aj' aovends naor huus toe lopen dan bi'j' een buul met centen kwiet.
Dat Jan-Boer gong allienig, zien centen mit kleine beties speerd
Bin onder zien jassien goed beweerd, gien zakkeroller kan ze gappen,
laot ze dat mar es perberen daenkt Jan, dan kriegen ze ongemakkelike klappen,
daor geef ik heur een briefien van
Hi'j weug zien stok is op zien hanen een beste ieken knuppel, taoi en zwaor
Oh, die him now an durft te ranen die stelt zien leven in geveer
Zo komt hi'j nao een uurtien lopen in de Oosterpoort in Steenwiek an
Eerst wat euliebollen kopen, want daor hoolt hi'j zo meraokels van
Nog meer as thuus van de krentewiggen, dan gaot hi'j naor de veemark toe
Daor staon de schaopies en de biggen en dan ziej' nog is een beste koe
En daor kan hi'j dan mit zoe'n welbehaegen naor staon te kieken
En een mooi span peerden veur de waegen, wel kerel et is zien allermooiste
mit.
Dan gaot hi'j naor de oolde mark, daor is van oolds de grootste pret
Daor ziej' dieren op 'e zet, kalver mit twie koppen, zeemeerminnen, meensk' en vis
en daor moej' de oren dichte stoppen zoe'n drokte en lewaai as et daor is.
Daor heur ie van boven alles uut
et geroep van clowns en spullebaozen, lokvoegels mit een schor geluud
Die now wat wonderliks wil beleven die moet blieven staon
Aj' mi'j saemen 100 centen geven laot ik bruuntien in de boom omhoge gaon
Toe boeren, jonge venten gao niet veur et bakkien op 'e loop
Gooi op je centen, gooi op een gulden en aanders pakt de beer je beet
Dat kan een bere gauw verdienen, ik wil et veur een kwattien doen
Akkoord roept de eigener van de bere, hier is een kwattien, klim mar op
Is 't niet om et geld dan is 't wel om de ere, och meensken wat een reuze mop
Now daenkt Jan, dat za'k wel es haandig lappen, dat is gien Jodetoer
Nou kriegt die kerel mit zien flauwe grappen es een lessien van een boer.
Zien gelosie dot hi'j of, aanders kon et wel is breken gaon en dan was et
reer
En dan geft hi'j et an iene van de ommestaanders in beweer
Al gauw het hi'j de boom te pakken,
En in een ommezien zit hi'j op de eerste takke
Now is de man zien kwattien kwiet, mar wat is dat, daenkt Jan
Wat lacht dat volk mi'j uut, daor gaot ok bruuntien naor de boom en klautert
aachter Jan-Boer an
Vot mit dat beest, roept Jan verlegen.
Weg mit dat beest, daor kan 'k niet tegen
Of ik schop him op zien dikke kop
Nee, zegt de bereman, nee, klim op
Jan-Boer mag schreeuwen, raozen, tieren, de bere gromt en grauwt
Zien baos laot kalm et ketten vieren
En Jan-Boer kriegt et doodsbenauwd
Hael neer dat beest, hael neer, hi'j wil mi'j in de bienen bieten, hier hej' jow
kwattien weer
Mits gooit hi'j et kwattien naor beneden.
Mar dat is niet voldoende Jan,
Daor is de baos niet mit tevreden
Want dan verdient hi'j d'r niks an
Nee boertien nee, zoe'n kleinighied dat kan 'k niet dulden
Zoe'n kleinighied dat liekt mi'j niet.
Gooi op jow centen, gooi op een gulden of aanders pakt de beer jow beet
Jan-Boer vuult en morrelt onder ’t vessien
En haelt d'r gauw zien geldbuul uut
Daor hi'j alles goolddief, rover, oh, ha'k de stok mar bi'j de haand
Dan gaf ik mi'j zo gauw niet over mar tegen dit beest bin 'k niet bestaand
De bere klimt naor beneden
En Jan-Boer volgt him naor de grond
Gauw is hi'j tot de boom uut gleden
En kiekt treurig en versuft in ’t rond
Mar niedig naor zien tegenstaander, hi'j zuukt zien buisien en stok weer bi'j
mekaander
En wil dan weggaon op 'e sjok
Mar 't volk dat wil em zien en heuren ni'jschierig wat d'r wodden zal
De hiele bende dringt naor veuren en giert van 't lachen om ’t geval
Mar dan komt et meenskelik medelieden boven
En kommen ze him van alle kaanten fielseteren om zien moed
Een heer gaot mit zien hoed in de ronte en haelt wel een rieksdaelder op
Dat is een pleister op de wonde en dat is et aende van de mop
Jan-Boer haelt van de ophaelde centen een brokkien metwost, da’s gezond
En gaot dan alle kermistenten en alle wonderdieren rond
Hi'j kiekt en kocht van allerhaande en raekt zoe'n betien an de sjouw
Hi'j komt weer in de kroeg te lane en et aende is weer een bok an ’t touw
Et was aovends een uur of tiene doe hi'j thuus kwam, mar vraog niet hoe
En wat hi'j doe nog kreeg van Triene
Daor doe'we hier et zwiegen toe.
Vri’jdag (12/11):
Vandemorgen al vroeg op pad naor Nieuwegein veur een koffie-, lunch- en
warkbespreking mit een hoge baentiesman van et ministerie van Vrom in
et Mercure hotel. Een goed gesprek had over de IT en administratieve
lastenverlichtings veur tal van oonze relaosies. ’n Mooie man mit een
protte mooie praoties mar de deur him steevaaste nuumde
lastenverlichtings blieven veur mi’j en veural veur oonze relaosies
toch echt een lastenverzwaoring. Now ja, de iene zien plicht is de
aander zien brood; en wi’j zitten in dit geval an de goeie kaante.
Doe ‘k mi’j daor brieduut henne (en weeromme) rieden leut he’k ok nog mar es weer an Harmen zien lietiesopdracht docht (zie: 9/11) en lekte mi’j mit et thema ‘Mit vekaansie’ alweer iene uut de penne:
Mit vekaansie
De vrouw wol naor Spanje
da's nog een hiele rit
ik zegge: ie gaon mar
mar ik gao niet mit.
zi'j gong doe allienig
ik zocht aander vertier
aovends de kroeg in
mit een lekker glas bier.
Een maegien nikte naor mi'j
en ik docht, verdomme
blief ie mar in Spanje
of kom hiel gauw weeromme.
<refrein>
In een kroeg mit mooie maegies
meziek en een mooi pottien bier
daor hoej' niet veur naor Spanje
laot mi'j mar lekker hier.
Donderdag (11/11):
An de kelinder te zien is/was et Sunte Matten vandaege. In disse elfde
maond van ’t jaor mit zien dattig daegen lopt de zunne van et
steernbeeld Weegschaole over naor et teken Schorpioen.
Vandaege dee de Liwwadder Kraante een beroep op heur lezers om et mooiste ‘Fryske wurd’ te bedaenken. Ik heurde al iene die vun dat ‘Beppe’ et mooiste woord was. Taelkundig wel aorig mar in overdrachtelike zin vanzels nog vule mooier. Et ontstaon van leven, de vruchtberhied, de liefde. Beppe, Moeke, Dochter, een (h)echte drie-ienhied. Et dri’jt de laeste tied trouwes allemaole om beroemdste, bekendste, grootste, dikste, dunste, mooiste, ezv., ezv. Vroeger haj’ allienig mar een verkiezing van et mooiste maegien/vrouw, de miss-verkiezings. Ze hebben et doe bliekber al inzien dat et nooit goed kommen zol en daorom hebben ze et doe al: miss-verkiezings nuumt, neem ik an. Want ik vien dit soorte verkiezings slim belachlik. Iederiene wil wel es een schoolderkloppien, een kniepien in de wange of een aai deur ’t haor om daj’ een keer et beste binnen mar zoks moej’ neffens mi’j overdrieven. Ik hebbe d’r mien schoelejaoren een trauma an overholen. Hoezo, Johan Cruijf de grootste Nederlaander? Jaowis het de man en prestaosie levert mar het een straotemaeker of puttienschepper dat niet soms?
Vandaege ok nog even naor Amelaand west, naor Oosterwoolde en naor Radio Centraal in Noordwoolde om te Wiespraoten. En we bin d’r weer niet uutkommen awwe now linksomme of rechtsomme moeten.
In et kader van de kursus ‘lietiesmaeken’ he’k vandaege al weer een broddelwarkien maekt neffens de opdracht van Harmen (zie: 9/11):
Et haentien van de toren
Et goolden haentien van de toren
was tot op de draod verroest
en de doomnee en de koster vunnen
dat dat now mar es aanders moest.
Ze vreugen de smid es, wat te doen,
die dee eerst een priesopgaove
kreeg laeter ok et torenhoge wark
begon d'r an, vol overgaove.
Et haentien glimt weer in de zunne
wiest de wiend van noord naor zuud
en aj' hiel, ja hiel goed luust'ren
heur ie zuver dit geluud.
<refrein 2x>
Kukelekuuuuu,
haentien van de toren
Kukelekuuuuu,
van de karke toren.
De titel kwam mi’j trouwes bekend veur dat ik bin vandaege ok nog
bi’j de biebelteek langes gaon en vun een peer oolde dichtriegels uut
"Het haantje van de toren" van de 19de-ieuwse dichter De Genestet:
Doch onze noordse Mei, helaas, is arm aan zonneschijn,
Hij kan zo koud, zo droef, zo guur, hij kan November zijn...
Woensdag (10/11):
Vandaege kreeg ik een uutneudiging om zaoterdagmorgen 20 november rond
halfelf morgens in de biebeltheek van Wolvege de prissentaosie van een
ni’je gedichte- en verhaeltiesbundel van (oonze Wiespraoter) Joukje
Postma - Van Roeden mit te maeken. Et boekien het de titel ‘Herfst -
Haast’ mitkregen. Et moet al raar lopen a’k daor niet even bi’jwezen
zal. Vier jaor leden kwam Joukje veur et locht mit heur dichtbundel
‘Boedelverkoop’ dat doe al riekelik gauw uutverkocht was. Joukje het et
bliekber (ok) niet zo op uutgevers en geft dit boekien ok in eigen
beheer uut. Ze het d’r een hiel mooi boekien van maekt dat inmekeer
ni’jd en bunnen is, mit een stoffen omslag.
Et was de hiele dag wat roezebroekerig weer. Dat gaf mi’j mooi wat
inspiraosie om tussen de eerpels en de bri’j deur nog een lietien te
maeken neffens de opdracht van Harmen (zie: 9/11).
Wat een rotweer
Vandaege heb ik last van alles
ja, overal dot et mi'j zeer
mien bonkerak, ik kan wel janken
wat een rotweer is dit weer.
Now kan 'k wel naor de dokter lopen
mar krek as altied, de hieltied weer
zal hi'j zeggen: allienig as et regent
koj' hier, vertel es, waor dot et je zeer.
Och dokter, 'k hoef gien pillegien
et is die Pelleboer van ’t weerbericht
geef mi'j een deusien mit wat Evert
aanders hool ik toch zoe'n last van jicht.
<refrein>
Mien kni'jen, mien kni'jen
mien kni'jen doen zo zeer
et komt niet van et wark of zo
mar altied weer dat rotweer.
Deensdag (9/11):
Vandaege was weer zoe’n dag... Zoe’n dag van dattien in een deusien.
Tussen de volle uren deur even naor de tanedokter en de bakker. Bi’j de
eerste he’k wat laoten en bi’j laeste he’k wat lekkers mit weg neumen.
En dat vien ‘k now niet eerlik, want bi’j beide was ik de man die de
beurs trekken mos.
Vanaovend naor Berkoop west. Harmen Houtman van Et Vene geft daor veur de Schrieversronte een kursus ‘Lieties schrieven’. Mit een man (m/v) of tiene rond de taofel, hebben de meersten van oons veur et eerst kennismaekt mit de techniek van de lietiesschrieveri’je. Harmen dot dat al mennigjaor mar oogt wel es wat onzeker. ’t Moet wel haost een perfektionist wezen. We kregen vanaovend ok mar vaaste een opdracht mit. We mossen mar es een lietien perberen te maeken. We mochten zels kiezen uut een vuuftal thema’s. Naor et thema ‘Ik kan niet kiezen’ mit drie koepletten en een refrein, lekte mi’j dit lietien in de gauwighied (dus nog mar roegweg) zo mar uut de penne:
Ik kan niet kiezen
Doe'k een klein joongien was
zee mien moeke hieltied weer
laeter aj' wat groter binnen
wor ie vaast een kreerse heer.
Now, dat moet dan ok haost wezen
want zo klein bin ik niet meer
dat knappe moet now haost es kommen
'k heb al kriebels an mien jongeheer.
Mar de hieltied hool ik twiefels
ik weet et nooit mit geit en kool
en slimmer nog ik kan niet kiezen
as ik now van jonges of van maegies hool.
<refrein>
jonges, maegies, jonges, maegies
ik kan niet kiezen tussen
jonges, maegies, jonges, maegies
of zo’k ze beide lussen?
Maendag (8/11):
Vandaege nog niks heurd van et boertien dat naor de duzendmark van Stienwiek west het.
Ok nog niks heurd op mien oproep om een adres waor a’k nog turf kopen kan.
Wel wat onderwarpen veur et Wiespraoten van ankem donderdag bi’jmekeer zocht.
En veur de rest… we blieven mar stiekem wat an ’t wark…